معلم

معلم حداقل زمان خواندن : 66 دقیقه

توسط مدیرسایت به مقالات در آگوست 29, 2019

معلم کیست ؟

 از معلم تعاریف زیادی در فرهنگ های تخصصی و عمومی شده است. درفرهنگ آکسفورد، معلم به شخصی گفته شده است که “تدریس می کند به ویژه تدریس درمکتب ” .

درفرهنگ فارسی عمید معلم را معادل با واژه های مانند : تعلیم دهنده ، آموزاننده و آموزگار آورده است . درلغت نام دهخدا نیز معلم را به معنی آموزاننده ، مدرس و آموزگار معنی شده است. شعاری نژاد، درفرهنگ علوم رفتاری دو تعریف از واژه معلم ارائه کرده است : کسی که به منظورآموزش معین به یک عده دانش آموز یا دانشجودریک موسسه تربیتی استخدام شده است، کسی که دوره تربیت معلم را تمام کرده است. کارترز، درفرهنگ آموزش وپرورش چندین تعریف ازمعلم نموده است :

الف)معلم کسی است که براساس توان ویژه ای به استخدام درمی آید تا مقاصد هدایت وراهنمایی تجربه های یادگیری دانشجویان رادریک موسسه آموزشی دولتی برعهده گیرد .

ب) معلم کسی است که دارای توانمندی ویژه ای تجربی وتربتی برای هدایت و رهنمایی افراد متعامل (شاگردان ) با اوست .

ج) معلم فردی است که بر نامه درسی (مسلکی)رادریکی ازمراکزتربیت معلم آموخته است ودرجه آموزش معتبری را بدست آورده است .

د) معلم شخصی است که به دیگران آموزش مید هد. ویا معلم کسی است که دارای توانمندیهای تجربی وتحصیلی ویژه ای برای سازمان دهی وهدایت تجارب یادگیری ، دانشی ،عاطفی وحرفه ای است. ۱ 

– معلم کسی است که آموزش به کمک او بصورت فردی ودسته جمعی انتقال می یابد و درسلوک ورفتارشاگرد تغیرمطلوب ومثبت را رونما میسازد .

– معلم کسی است که درآموختن درس به شاگردان کمک میکند ، بطورمثال :

الف) جهت آموزش امکانات و منابع را تهیه می کند .

ب) جهت آموزش زمینه را مساعد میسازد .

ج) طریقه آموزش را به شاگردان نشان مید هد .۲

– معلم کسی است که علاوه بر شایستگی های تحصیلی وصلاحیت حرفه ای خود هنرتدریس وسازندگی همه جانبه شاگردان رادراختاردارد. اوپیوسته درجوش و خروش برای ساختن خود وایجاد تغییروتحول درشاگردان است ۳٫

اما جدید ترین تعاریف که از معلم شده است چنین است :

– معلم کسی است که با یک یا چند شاگرد یا متعلم به رفتار تعاملی می پردازد و هدفش ازاین کاراین است که در وجود متعلم تغییری ایجاد کند ، این تغییربه هرنحوی که ایجاد می شود نزد معلم بمثابه یک تغییرهدفمند است .

– معلم کسی است که به دلیل ارتباط نزدیک باشاگردان می تواند نیازهای آنانرا تشخیص داده وبراساس آن با تنظیم مطالب آموزشی به عنوان یک رهبرآموزشی درصنف، جریان یادگیری را رهبری میکند. اومیتواند باجهت دادن به یادگیری شاگردان معلومات آنهارا افزایش مید هد  وسرانجام آنها را به حد کمال برساند .

 – معلم کسی است که درفکررشد و پرورش سالم شخصیت شاگردان خود وبر آورده سا ختن نیازهای روحی وروانی آنان با شد. ویا معلم کسی است که قبل ازهرچیز خودراشاگردمی پندارد که تشنه یادگیری است وهرلحظه زندگی اش رادرآموزش سپری میکند بیش ازاینکه خود را یک معلم تصورکند یک شاگرد یا آموزنده ما دام العمرمی پندارد .۴

درنتیجه گفته میتوانم که معلم مهمترین عامل ایجاد کننده شرایط مطلوب یادگیری ویا ددهی است که بعداز شاگرد دومین عنصرمهم نظام آموزش و پرورش به شمارمیرود، این معلم است که شرایط لازم یادگیری را بین شاگردان ومحتوای درسی بوجود می آورد وکارآن غنی سازی همین مضمون است.معلم ازطریق ایجاد حلقه های عاطفی با شاگردان ودرک درست تفاوتهای فردی واستعدادهای آنها میتواند شاگردان رابسوی یک هدف مطلوب ومعین که همانا بلند بردن سویه علمی شاگردان است سوق مید هد. معلمی نه تنها شغل و پیشه نیست بلکه شوق ،علاقه وعشق بوده که پیام آوردن ورسولان الهی این منصب را دارا بوده اند وحتی پروردگار مهربان نیزمربی ومعلم بشریت بوده است .

ازطرف دیگرآدم علیه اسلام نخستین دانش آموزمکتب خلقت بود که با تعلیم الهی “اسما” را فراگرفت و پس ازآن فرشتگان ازمقام آدم، سرتسلیم فرود آوردند وبرمقام عظمت الهی انسانیت تواضع نمودند.معلم پیام آورهدایت، نگاه نوبه آفرنیش، بصیرتی بیشتر برای دست یابی به حقیقت ونسیمی صفا بخش درعرصه فکروفرهنگ و فرزانگی خواهد بو د .

معلم امانت داری است که انسان امانت اوست. معلم است که انسان را ازجهل و نادانی، ازظلمت وتاریکی به سوی دانایی وروشنایی هدایت میکند معلمی شغل شریف انسان سازی است که به عنوان سرپرست دوم شاگردان محسوب می شود و شاگردان میتوانند ازاو درزندگی الگو گیرند .

          معلم الگوی شاگردان است آنچه که درشخصیت معلم جلوه میکند دروجود شاگردان نیزجلوه گرمی شود. درپروسه تدریس رفتاروکردارمعلم برای شاگردان ازاهمیت خاصی برخورداراست، اغلب برای شاگردان دوره ابتدایی،عمل ورفتار معلم برای شاگردانش معیارمناسبی است وبرای ارزشیابی مطالب ،گفته ها، وصایا و رهنمود های او. بنابراین معلم باید دررفتارواعمالش آنقدربزگوارباشد که نمونه  والگوی شاگردش قرار گیرد. معلم که منحیث پدر معنوی شاگردان درمیدان رهبری فکری آنها گام برمیدارد وبه عنوان معماران فردا آینده یک کشور را می سازد و میتواند جامعه را ازفساد و تباهی وگمراهی پاک ومنزه سازد. معلم چراغ هدایت،کشتی نجات، راهنمای خوبی ها ونیکی ها وهدایت گروبیدارکننده است، سرنویشت جوامع بشری مرهون سعی و تلاش معلمان است .

ویژگی های معلم مسلکی

ویژگهای شخصیتی معلم و نقش آن در آموزش :

         اولین ویژگی که برای یک معلم می توان درنظرگرفت، فضایل اخلاقی وویژگهای شخصیتی والا میباشد. ازآنجایکه داروندارفکری، معنوی وشخصیتی افراد یک جامعه درگرونحوه تعلیم ومربیان آن جامعه است. لازم به نظرمی رسد که شخصیت معلم دارای یک سلسله خصوصیات وویژگی های پسندیده باشد. زیرا ویژکی ها وصفات شخصیتی معلم نقش بسزای درشکل گیری شخصیت آینده اطفال بازی میکند وطفل رفتارهای معلم خودرا به عنوان الگو وسرمشق هویت اجتماعی خویش قرارمیدهد. شاگردان به شکل پیوسته ومداوم نسبت به نگراشها، ارزشها و شخصیت های معلمان خویش واکنش نشان میدهند .

 تقلید ازمعلم، یکی ازروشهای معمول دریادگیری شاگردان دوره ابتدایی به شمارمیرود ومعلم میتواند الگوی پرقدرتی برای شاگردان به حساب آید. یکی ازجنبه های مهم یادگیری ازطریق تقلید آن است که رفتار میتواند به آسانی ازطریق مشاهده کسب شود، لذا شاگردان بطورثابت درحال جذب وکسب اظهارات، حالت ها و نگرشهای معلمان خود از نقطه نظرروش صنفی هستند واین کاربدون اینکه معلم رجوع خاصی به این نوع رفتارها داشته باشد انجام میگیرد. درمواردیکه معلم باطعنه و کنایه ویا استهزا به اشتباهات شاگردان جواب بدهد احتمال اینکه شاگردان نیزچنین عکس العمل هائی نسبت به همدیگرنشان دهند افزایش خواهد یافت .

باید توجه داشت که هرنوع رفتاری درهرزمانی می تواند بشکل یک الگوعمل کند. ازاین جهت شاگردان رفتارهای مثبت ومنفی، هردو را ازمعلمان خود خواهند آموخت. اگرشخصیت معلم دارای صفات انسانی ازقبیل محبت،دوستی،اخلاص، راستی، همکاری، صداقت، بردباری ،اخلاق، تعهدوایمان باشد طبعیتآً تقلید چنین و یژگیها، سلامت روانی طفل را تضمین میکند ولی اگرشخصیت معلم د چاراختلال و نابسامانیها باشد یعنی رفتارهای خلاف معیارهای فرهنگی واجتماعی ازاوسربزند یا فاقدصفات انسانی باشد پس طفل ازمعلم خود حاصلی جزء رفتارها واختلالات نابهنجاروناسازگارنخواهد داشت. واضح است که اطفال دوره ابتدایی مکتب میتواند ناسازگاریها را ازمعلمان ناسازگاروسازگاریها را ازمعلمان سازگارتقلید خواهد کرد. پس درپروسه تدریس وآموزش، تنها تجارب ودیدگاه های علمی معلم نیست که مؤثرواقع شود، بلکه کل شخصیت اوست که درایجاد شرایط یادگیری، تغیروتحول شاگردان تاثیرمیگزارد .

       بناءً برشمردن ویژگی های معلم کار چندان آسانی نیست زیراجوامع مختلف با فلسفه ها ودیدگاهای مختلف، انتظارات متفاوتی ازمعلم دارند، ولی میتوان دراینجا کم و بیش به برخی ازویژگی ها وخصوصیات برجسته و ضروری شخصیت معلم اشاره کرد :

۱- سلامت جسمی وروانی :

سلامت وعدم سلامت انسان شامل وضع جسمی وروحی وی می گردد . درابتدا سلامت جسمی برای هرانسان واغلب برای معلمین یک ضرورت خیلی اساسی و مهم برای انجام موفقانه وظایفش به حساب می آید. چنانچه گفته اند ” عقل سلیم دربدن سالم است “. لذا بدون صحت کامل معلم نمیتواند بصورت بهترتدرس نماید تا شاگردان آموزش خوب بیگیرند ودرپهلوی سلامت جسمی، سلامت روانی هم مانند سلامت جسمی بالای کارمعلم تاثیرگزاراست .

((سلامت روانی: عبارت است ازنظم عملکرد، کنترل عکس العمل، استقامت در برابرحوادث، قبول شرایط وموقعیت ها، حفظ تعادل موقعیت ازنظرسن و موقعیت های اجتماعی،تعادل جریان های عقلی، هیجانی، رفتارهای کلامی وغیرکلامی ،تسلط برهیجانها، کنترل هیجان های خشونت بار، قدرت اراده وتصمیم گیری های متفکرانه ، قابلیت عاطفی و غیره )) .۵

هرچند انسان ازسلامت جسمی وروانی بیشتر برخوردار باشد توانایی فعالیت های روانی اش بهتر ،سالم تروسازگارترمی باشد. به این معنی که شخص ازنظر روانی وقتی سالم گفته میشود که فعالیت های ذهنی وی بدون مانع باشد و برعکس به همان اندازه بیماراست که راه عملکرد های ذهنی اش بوسیله موانع مسدود شده باشد .

          پس درحقیقت ازآنجایکه سروکارمعلم با اطفال است باید  ازحیث جسم سالم و دارای روح قوی و بشاش باشد. چه اگرمعلمی سلامت جسمی وتعادل روانی نداشته باشد درهنگام تدریس زودخسته شده درس مورد نظررا به وجه احسن به شاگردان خود ارایه کرده نمیتواند. معلم سالم وصحتمند علاوه برآنکه میتواند درتمام فعالیتهای صنفی شاگردان سهیم گردد ودارای روحیه بشاش ومتعادل بوده و بخصوص وضع ضاهری او نشان دهنده مسرت وهمکاری میباشد. سلامت جسمی وتعادل روانی از ویژگی های مهم هر معلم است. کسی که شغل معلمی را برعهده دارد باید از نظرجسمی وروانی متعادل باشد . داشتن بیماری های روانی وعصبی ازقبیل فشار، افسردگی،عقده های روانی ،حقارت ،عصبانیت وبی عاطفه بودن معلم فوق العاده بالای روحیه شاگردان تاثرات منفی بجاگذاشته و پروسه آموزش را خدشه دارمیسازد. دیگراینکه چون جامعه معلم رانماینده خود درانتقال دانشها واعتقادات انسانی واجتماعی میداند وانتظارات مردم از معلم نسبت به دیگران بیشتراست ومعلم سرمشق والگوی فرزندان جامعه بخصوص برای اطفال ونو جوانان نمونه برازنده انسانیت وعضوشایسته درجامعه میباشد .

۲- سلامتی فکری :

داشتن قدرت تفکروتعقل، برخورداری ازتفکرمنطقی واستدلال ، قدرت درک مفاهیم وموضوعات، قدرت قضاوت واستنتاج، جهان بنی وایدیولوژی روشن ونظایرآن، ازویژگی های مهم دیگری معلم به شمارمیرود وهرمعلم موفق ومسلکی باید ازاین سجایای مهم برخوردارباشد .

۳- اعتقاد وایمان به خداوند “ج”و احترام به ارزشهای دینی و کرامت انسانی :

انسان برای پرواز بسوی کمال ،به دوبال “علم وایمان ” نیازدارد و معلم که جاده کمال را به شاگردانش مینمایاند ،بیش ازد یگران نیازمند این دوگوهر است . معلمی که به خدواند “ج” ایمان ندارد ،تنهااگاهی های خودرا به شاگردانش منتقل میکند و شاگردان از دانشها در امور دنیایی خود استفاده میکند، ولی اثری در کمال انسانی انها نخواهد داشت چرا که دانشمندان حقیقی خداپرست وباایمان بوده اند . چنین نیست که هرکس قوت حافظ وانبار کردن وتحویل دادن اصطلاحات علمی وادبی را بدست اورده وانها را به کسی انتقال داد . معلم است که مقام معنوی و شایستگی روحانی را به خویش اختصاص داده است ، دانش اکتسابی اگر با ایمان ،رفتار درست و صادقانه نباشد نه تنها سرچشمه هدایت ورشد نخواهد بو د بلکه مایه ضلالت وگمراهی است . علمی که مقصود ش تحصیل امور دینوی ، ریاست طلبی وبالانشینی های کاذب و جاه طلبی بر مردمان جامعه باشد در واقع علم نیست بلکه جهالتی است د رپوسستین علم ودارنده اش جاهل عالم نماست . علم حقیقی باید مایه صفای روح وروشنایی با طن باشد ، خیرو برکت ، صلاح ونیکی به همراه داشته، نفاق، بخل وحسد رانابود سازد وصاحبش را عاری از هرگونه خود ستائی وتکبر نماید. معلم باید دانشی رافرابیگرد و به شاگردانش بیاموزاند که مایه اخلاق تزکیه نفس ،اعتقاد واحترام به ارزشهای دینی و کرامت انسانی گردد تاشایسته این مسلک مقدس معلمی را داشته باشد و جاه دارد که معلمان را ستین وخداپرست وباایمان به این شغل شریف معلمی علاقمند بوده و خداوند عالم را سپاس گزارمیباشند .

پس هرمعلم با ایمان و معتقد به خداوند “ج” به ارزشهای دینی و کرامت انسانی سخت پابند بوده ودرراه رسیدن به اهداف ،حصول رضای خداوند را در نظر بگیرد تا بتواند شاگردان با ایمان ، متعهد ، معتقد وانسان دوست تربیه نماید .

۴– شخصیت رشد یافته و مودب ، پابندی عمیق به اصول اخلاقی ، صدافت، جمیت در رفتار و گفتار وهماهنگی میان حرف وعمل :

معلمی دارای شخصیت عالی ، پسندیده ،با اخلاق ،ومحبت میتواند حس دوستی و برادری را دربین شاگردان استوار و برقرارسازد و هرگاه ازطرف شاگردان پیشنهاد ویاانتقاد معقولی درامور تربیتی واصلاح تدریس وی تقدیم گردد انرا بابسیار محبت و صمیمیت گوش نموده ودرصورت حقیقت قبول و درغیران با دلایل قانع کننده انانرا  قانع میسازد که البته چنین رفتار و کردار وی شاگردان را متوجه ساخته ازپشنهادات غیر معقول  وغیرمنطقی جلوگیری خواهند کرد.

تقوی،عفت وپاکدامنی لازمه هرانسان نیکوسرشت بوده خصوصا برای معلمان عنصرعمده و ضروری محسوب می گردد زیرا یک معلم پسندیده و بااخلاق حتما باید مهربان ،پرحوصله ،باانضباط ویادارای تمام خصایل انسانی حمیده باشد ، انچه میگوید به آن عمل میکند ، رفتار وی باشاگردانش طوری صمیمی وهریک انهارا بدون تبعیض یکسان دوست داشته باشد تا با این رویه خویش شاگردان را واداربه سهم فعال در پروسه اموزش نماید .

معلمی که خوش خلقی و مهربانی را روش خود قرار مید هد شاگردان را بسوی خود جذب مینماید، درسش شرین ودرحضوراو شاگردان احساس ارامش وامنیت روانی می کنند و چنین همدلی وصمیمیت از یکطرف بازدهی آموزشی را بالا میبرد واز طرف دیگربالای شاگردان اثرات خوبی بجاگذاشته و انان را به خلق وخوی انسانی علاقمند می سازد. برعکس معلم سخت گیرخصوصاً دردوره ابتدایی باروش د یکتاتورانه خود که شاگردان در حضور اوحق نفس کشیدن راهم ندارد ،روحیه و جرئت اخلاقی شاگردان را سلب نموده و محیط صنف را به یک محیط خشونت بار وعقده مند تبدیل کرده و اعتماد به نفس و سلامتی روانی شاگردان را د چارمخاطره می اندازد و شاگردان نسبت به درس اورغبت وعلاقه مندی نشان نمی هند وحتی ازمکتب گریزان می شوند و احتمال دارد ترک تحصیل ومکتب نماید. درصورتیکه به قول شاعر :

   درس معلم گربود زمزمه محبتی                  جمعه به مکتب آوردطفل گریزپای را

اگر معلم با اخلاق وصفای باطن و بامحبت به امر تعلیم و تر بیت روی اورد در انصورت است که تدریس و تعلیماتش بالای متعلمین تاثرات عمیق بجامیگزارد . معلمی که بااین خصلت آراسته باشد درنظرشاگردان باوقار جلوه میکند و محبوبیت او هر روز افزایش می یابد .

۵– تقوی :

یکی ازویژگی های مهم معلم، تقوی است، اگرمعلمی آراسته به خوی و خصلت تقوا نباشد، نسلی که تحت تعلیم وتربیت اومیباشد عاری ازاین صفت خواهد بود و کسی که تقوای نداشته با شد تحت تاثیر فرهنگ های مخرب قرار خواهد گرفت و پدیده های تهاجم فرهنگی را با استقبال خواهد پزیرفت ویا اینکه دچارغرورعلمی کاذب خواهد گردید .

۶– تعهد و وظیفه شناسی :

          یکی دیگری ازخصلت های مهم معلم تعهد ووظیفه شناسی است. اگرمعلم همگام با جامعه پیشرفت کرد و برتمامی زوایا ی علوم و فنون جدید دست یا فت امادرکارش ومسولیت اش به خصلت تعهد ووظیفه شناسی آراسته نگشت واززیربار مسولیت به بهانه های مختلف گریزان بود، تعهد درانجام و ظایفش نداشت ، جز زیان و خسارات و ناکامی برای جامعه و شاگردان ارمغان دیگری نخواهد آورد. اگرمعلم انچه را میداند وانجام میدهد یعنی تعهد درکارش موجود است ، از زیربارمسولیت به بها نه های مختلف نمی گریزد ، تاخیردرکارندارد، وقت درسش را تلف نمی کند ، ایثاروفداکاری درکارش موجود است فقط به جنبه های مادی وظیفه معلمی نمی نگرد ، میتواند به حیث یک معلم مسلکی و متعهد، صادقانه برای تربیت اولاد وطن خدمت نماید بناًء مهمترین ویژگی برای یک معلم، داشتن تعهد واحساس مسولیت در برابرسرنویشت متعلمین است. بسا معلمین پیدامی شود که متاسفانه روحیه تعهد ووظیفه شناسی ندارد و فقط “اخذمعاش ” برایش اصالت دارد ،در چنین حالتی کیفیت آموزش نهایت پایین آمده واستعداد ها خفته می مانند ، لهذا ویژگی تعهد در امرتعلیم و تربیه موفق بسیار اولویت دارد .

تعهد موجب درست استفاده کردن از اطلاعات و یافته های علمی میشود و راه بکار گیری صیحح آنها را به معلم نشان مید هد و گرنه علم هیچ سودی نخواهد داشت مثل اینکه مقوله ای است : ” عالم بی عمل به مانند درخت بی ثمر است “

۷- اخلاق :

          بارزترین و یژگی هرمعلم درعرصه شگوفایی علم، اخلاص است. مکتب ، صنف ، درس ، رفتاروگفتارهمه باید بوی اخلاص بدهد. رفتاروگفتارمعلم نباید بخاطرریا وخود نمایی باشد بلکه باید اخلاص وصداقت درکارداشته باشد وتنها خودرا نبیند بلکه هدفش پیشرفت جامعه وتعالی آن باشد واگرنمونه اخلاص درکارمعلم نباشد هرچند درزمینه ای علمی، معلم موفق باشد اماارزش معنوی نخواهد داشت. د لسوزی نسبت به شاگردان، ارزش واحترام گزاشتن به یکا یک شاگردان  بهترین عامل جلب اعتماد شاگردان نسبت به معلم می باشد و معلم شاگردان خود را بهترین دوستان و حتی فرزندان خود محسوب مینماید وحتی راه ورسم وروش تصمیم گیری دریک کار را باآنان درمیان بگزارد. باخلوص نیت وقصد خدمت کارکند، عدالت را همیش در نظر داشته با شد .

۸- نشاط ، شادابی و آراستگی ظاهر:

معلم باید شاداب و بالباس نظیف وپاک و سرو صورت اراسته با شد و هنگام داخل شدن به صنف درسی نگرانی ها و مشکلات زندگی خود را که ناشی از تغییرو تحولات جامعه اش می باشد همه را کنار بگزارد و با روحیه شاداب و پر نشاط، با لباس منظم و پاک و فکرارام داخل صنف شده درس را آغاز نماید . در غیران اگر بی میلی ، کسلی وافسردگی بالای او غلبه کند موجب انتقال ان به شاگردان نیزمی شود . به قول نیچه ” هیچ کاری که درآن روحیه ای شاد نقش نداشته با شد پیش نمی رود . ( رشد تکنالوژی ۸۲ )

          ازمهمترین ویژگیهای اخلاقی معلم موئمن ، رعایت خوشرویی و شادابی در صنف هنگام روبروشدن با شاگردان است . حضرت محمد(ص) توصیه می کند که با برادرانت باخوشروئی بر خورد کن که خداوند “ج” ترشرویان را دوست ندارد . و همچنان شادی یکی از نیازهای اساسی روح انسان و لازمه زندگی اوست ، خداوند “ج” با افرنیش انسان شادی و نشاط را نیز در نهاد وی جای داد .

پس معلم باید با ظاهر اراسته وارد صنف شود چنانچه رسول اکرم “ص” قبل از خروج از منزل ، مقابل ایینه می رفت و ظاهر خود را مرتب می کرده است. ودرجواب این سوال که چرا تا این اندازه به این موضوع اهمیت مید هند، می فرمودند : نمی خواهم باعث غیبت مردم شوم . هر معلم باید از رسول اکرم “ص” که الگو و اسوه ای اخلاق است درس بیاموزد . شایستگی معلم باید در تمام مظاهر و جودش پدیدار با شد یعنی سیما ، طرز سخن گفتن و گفتارش نمایانگر اهلیت او باشد ، خوش صحبت بوده و دارای بیان فصیح باشد ، تناسب بدنی وپاکی ظاهری بر عملکر د معلم ورابطه مستقیم او باشاگردان اثر میگذارد.

 9- استقامت و پشتکار ، صبر و حوصله وتلاش مداوم برای رشد و پیشرفت یکایک شاگردان :

معلم موفق و مسلکی در راه تعلیم وتربیت شاگردان وازبین بردن جهل و نادانی آنان ثابت قدم و صبور بوده واز هیچگونه سعی وتلاش برای پشرفت شاگردان دریغ نمی ورزد . ممکن است او بارها وبارها مطلبی را به شاگردان خود بگوید ، ولی انان نیاموزند پس دراین را ه باید صبر کرد ودانست که نتیجه صبر ، موفقیت است . دل های شاگردان کند ذهن ، از سنگ سخت ترنیست وهمان گونه که قطرات آب باگذشت زمان دل سنگ را می شگافد، تکرار ویادآوری مطالب توسط معلم نیز دل های سخت را خواهد شگافت.۶

۱۰- عدالت و انصاف :

یک معلم عادل شاگردان را بطور یکسان با یک نگاه در نظر می گیرد . مثلا شاگردان معلم خود را غیر منصف میدانند  اگر معلم شان با یک گروه از شاگردان یا یکی از انان به طور متفاوت عمل کند، این کاملاً بی انصافی است چنانچه معلم با یک تعداد شاگردان اسان گیر وبا تعداد دیگری سهل گیر باشد .  شاگردان به خوبی این مسایل را درک می کنند بنابر این با شاگردان خیلی بادقت باید برخوردشود . بی عدالتی معلم شاگردان را بدبین ، عقده مند وستیزه جو بار آورده و تاثرات منفی در پروسه آموزش و طرز برخورد شاگردان بامعلم را دارد ویا مثلا : در قسمت ارزیابی و گرفتن امتحانات و

معرفی شغل معلم


اگر بچه ها را دوست دارید و می خواهید به آنها در مسیر موفقیت کمک کنید، این شغل برای شما مناسب است.

معلمی عشق است. معلمی هنر آموختن است، آموختن دانش و مهارت های زندگی به فرزندان این کشور. معلم سازنده نسل های آینده هر کشوری می باشد. این شغل یکی از مهم ترین و ارزشمند ترین مشاغل در دنیا به حساب می آید.

معلم باید زمان زیادی از وقت خود را با بچه ها گذرانده، اشتیاق زیادی به آموزش داشته و از مهارت های ارتباطی خوبی برخوردار باشد. او باید صبور و خوش اخلاق بوده و روابط خوب و نزدیکی با بچه ها و والدین آنها برقرار کند.

شغل معلمی یکی از سخت ترین کارها می باشد. معلم با دانش آموزان مختلف که هر کدام فرهنگ، رفتار، استعداد و توان یادگیری متفاوتی دارند، سر و کار داشته و استرس های زیادی را باید تحمل کند. او همزمان کارهای زیادی را باید انجام  دهد: تدریس، کنترل و حفظ آرامش دانش آموزان ، مشاوره، ایجاد ارتباط نزدیک و دوستانه با دانش آموزان به خصوص دانش آموزان کم انگیزه و…. کار معلمی فقط یک شغل نیست زیرا با روح، فکر و ذهن انسان ها در ارتباط است. معلم باید مسایل و مشکلات مالی، خانوادگی، عاطفی و … خود را کاملا کنار گذاشته و با ظاهر و روحیه ای مناسب وارد کلاس درس شود. او نباید اجازه دهد این موارد، ذره ای روی کیفیت کار او در کلاس تاثیر منفی بگذارد.

یک ویژگی مهم و بنیادی در هر معلمی، به روز بودن و همگامی با تغییرات تکنولوژی، فرهنگی، اجتماعی و … می باشد. معلم باید با آخرین روش های آموزشی دنیا آشنا بوده  و در حد توان آنها را بکار گیرد. او باید سعی کند دروس مختلف را به صورت کاربردی به دانش آموزان آموزش دهد. متاسفانه در کشور ما این امر بسیار ضعیف است. سیستم آموزشی کشور نیاز به یک تغییر بنیادین دارد و باید خود را از روش های سنتی موجود جدا کند تا بتواند پاسخگوی مناسبی برای نسل امروزی باشد. دانش آموزان فعلی کشور نسبت به چندین سال قبل تغییرات زیادی از لحاظ بهره هوشی، استعداد و توانایی، رفتار و… کرده اند اما متاسفانه بخش آموزش متناسب با آنها تغییر نکرده است.

در سیستم آموزشی ما سطوح مختلف شامل پیش دبستان، دبستان، راهنمایی و دبیرستان وجود داشته که هر کدام ویژگی های خاص خود را دارد. در سطح دبیرستان، به معلمان معمولا دبیر گفته می شود. با توجه به ویژگی دانش آموزان هر سطح، معلمان آن هم خصوصیات ویژه ای دارند. مثلا در سطح پیش دبستان، معلم باید بچه ها را برای ورود به سیستم آموزشی کشور آماده کند. یا مثلا در دوره راهنمایی، بیشتر دانش آموزان در سن بلوغ هستند و معلم باید با درنظرگرفتن این موضوع و کسب آگاهی های لازم، رفتارهای مناسبی را در برخورد با آنها بروز دهد.

ساعت کاری معلم معمولا به صورت تمام وقت است. برخی معلمان بعد از ساعات کاری خود به تدریس های خصوصی، برنامه ریزی دروس و شرکت در برخی جلسات با مسئولان آموزشی و یا والدین می پردازند. البته برخی نیز به دلیل کافی نبودن حقوق دریافتی، به شغل دوم روی می آورند. توجه به این نکته ضروری است که معلمان مدارس در سه ماه تابستان تعطیل هستند که این یکی از مزایای این شغل محسوب می شود.محل کاری معلمان در مدارس مختلف و برای برخی سایر مراکز آموزشی هم می باشد.
 
در ادامه با وظایف، دانش و مهارت مورد نیاز، تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل، بازار کار و فرصت شغلی و میزان حقوق و درآمد معلم آشنا می شوید.

وظایف معلم

  • برنامه ریزی دروس و تهیه محتوای درسی
  • تدریس و آموزش دروس به دانش آموزان
  • نمره دادن و ارزیابی کارهای دانش آموزان
  • مدیریت رفتار دانش آموزان و برخورد مناسب با آنها
  • توجه به مشکلات و مسایل شخصی دانش آموزان و کمک به رفع آنها
  • همکاری با متخصصانی مانند روانشناسان آموزشی یا مددکاران اجتماعی
  • ارتباط داشتن و صحبت با والدین در خصوص فرآیند پیشرفت بچه ها
  • شرکت در جلسات مدرسه

 

مهارت و دانش مورد نیاز

  • داشتن علاقه و اشتیاق زیاد به آموزش
  • توانایی خوب در تدریس
  • توانایی ایجاد و گسترش روابط خوب با دانش آموزان، والدین، مسئولان مدرسه و…
  • تعهد کاری زیاد و رعایت برابری بین دانش آموزان
  • توانایی کار تیمی همراه با داشتن ابتکار عمل
  • ایجاد انگیزه و شوق یادگیری در دانش آموزان
  • توانایی سازماندهی و مدیریت زمان
  • توانایی مدیریت کلاس و برخورد صحیح با رفتارهای نامناسب
  • صبر و خوش خلقی

https://starino.ir-teacher

 تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل معلمی

برای معلم شدن باید تحصیلات دانشگاهی داشت. داوطلبان شغل معلمی می توانند در دانشگاه های وابسته به وزارت آموزش و پرورش (دانشگاه های فرهنگیان (مراکز تربیت معلم سابق) و شهید رجایی) در رشته مورد علاقه خود تحصیل کنند. جذب نیرو در آموزش و پرورش از بین فارغ التحصیلان این دانشگاه ها صورت می گیرد.
 
 گاهی بر مبنای نیاز موجود، از بین فارغ التحصیلان دانشگاه های دیگر در رشته های مختلف، برای شغل معلمی استخدام صورت می گیرد که این افراد باید دوره های مهارت آموزی لازم را گذرانده و صلاحیت های حرفه ای مورد نیاز را کسب کنند. 

برای استخدام در آموزش و پرورش باید از طریق آگهی های استخدامی که انتشار می یابد، با شرایط آن آشنا و بعد اقدام کرد. برای تدریس در مدارس غیر انتفاعی نیز می توان به آنجا مراجعه و درخواست استخدام خود را به مسئولان مدارس ارائه داد.
 

بازارکار و آینده شغلی معلم

معلم می تواند در انواع مدارس دولتی و غیر انتفاعی تدریس کند. همچنین تدریس خصوصی و یا تدریس در مراکز آموزشی هم فرصت های کاری است که برای او وجود دارد. با کسب تجربه و سابقه کاری، می تواند به سمت های معاون و مدیر مدرسه و یا پستی دیگر در اداره آموزش و پرورش دست یابد.
 
در خصوص وضعیت بازارکار و استخدام معلمان در کشور اطلاعات موثقی در دسترس نیست. استخدام معلمان رسمی در سال های اخیر بسیار کاهش یافته و در عوض از معلمان شرکتی و حق التدریسی استفاده شده است. معلمان در سال های اخیر با مسایل و مشکلات زیادی در کشور روبرو بوده اند. برخی از آنها که هنوز نیز رفع نشده اند عبارتند از  :

  • ناکافی بودن حقوق و مزایای معلمان با در نظرگرفتن اهمیت و حساسیت کارشان
  • دو شغله بودن بسیاری از معلمان
  • نبود امکانات و تجهیزات آموزشی کافی در مدارس به خصوص هنرستان ها به ویژه در شهرستان ها و در نتیجه آموزش دروس به  دانش آموزان به صورت صرفا تئوری
  • وجود مشکلات زیاد در روند استخدام معلمان حق التدریسی
  • و …

 وضعیت استخدام معلم در برخی کشورهای جهان به شرح زیر است :

آمریکا – رشد متفاوتی برای میزان استخدام معلمان دوره های مختلف پیش بینی شده است.

استرالیا  -میزان استخدام معلمان دوره های مختلف رشد متفاوتی داشته اند ولی برای سال های آتی رشد خوبی برای همه آنها پیش بینی شده است.
 

حقوق و درآمد معلم

آمار صحیح و دقیقی از میزان حقوق معلم در دسترس نمی باشد. درآمد معلمان مدارس دولتی و غیر انتفاعی با یکدیگر متفاوت است. برخی از معلمان هم که علاوه بر کار اصلی خود در مدارس تدریس خصوصی می کنند، با توجه به دانش و تخصص خود، درآمدهای متفاوتی نیز از این راه کسب می کنند. با توجه به نرخ هر ساعت تدریس خصوصی و تعداد شاگردان خصوصی معلمان، این درآمدها برای برخی معمولی و برای برخی بسیار خوب است.

سال هاست که در کشور بر سر میزان حقوق رسمی معلمان و نحوه پرداخت آن بحث و گفتگوهایی وجود دارد. اشکالات زیادی به نظام پرداخت حقوق فعلی معلمان از سوی کارشناسان مختلف وارد شده است. با توجه به این موارد چندی است که بحث تغییر نظام پرداخت ها و رتبه بندی که زیر مجموعه سند تحول بنیادین در آموزش و پرورش است، مطرح می باشد.

بر اساس این نظام جدید، مبنای پرداخت به معلمان دیگر لزوما قانون مدیریت خدمات کشوری نمی باشد و تصمیمات براساس آیین نامه هایی خواهد بود که توسط وزارت آموزش و پرورش پیشنهاد و حسب مورد به تصویب دولت می رسد. در نظام رتبه بندی معلمان، چهار رتبه برای آنها در نظر گرفته شده که عواملی مانند سوابق و مدرک تحصیلی، شرکت معلمان در فعالیت‌های مدرسه، داشتن مقالات علمی و پژوهشی، خدمت در مناطق محروم و … در رتبه بندی و ارتقای رتبه معلمان موثر است. همچنین لازم به ذکر است حقوق این افراد از رتبه دوم به بالا، افزایش چشمگیری خواهد داشت. البته این طرح هنوز به تصویب نهایی نرسیده است.
 

در جدیدترین پژوهش صورت گرفته توسط تعدادی از متخصصان شغلی کشور، گروه های مختلف شغلی از نظر درآمدی مورد بررسی قرار گرفته اند. بر این اساس متوسط حقوق و درآمد معلمان در گروههای شغلی مختلف استخراج شده است.مطابق با این تحقیق حقوق معلمان به طور متوسط بین 700000 تومان تا 2800000 تومان می باشد.

البته توجه داشته باشید که این تفاوت درآمدها به میزان سابقه کاری، تجربه و تخصص افراد، حوزه های مختلف کاری، نوع شرکت، شهر محل کار و …. بستگی دارد.


در این بخش میزان درآمد معلم در برخی کشورهای جهان آورده شده که عبارتند از :


آمریکا – برای معلمان دوره های مختلف متفاوت است ولی متوسط درآمد سالانه آنها حدود۵۵٫۰۰۰ دلار در سال 2013 می باشد.

استرالیا – برای معلمان دوره های مختلف متفاوت است ولی متوسط درآمد سالانه آنها حدود 60.000 دلار استرالیا ( قبل از کسر مالیات) می باشد.

انگلستان – متوسط درآمد سالانه معلمان بین 32.500 تا 48.000 دلار می باشد.

شخصیت های مناسب این شغل

در یک انتخاب شغل صحیح و درست، عوامل مختلفی از جمله ویژگی های شخصیتی، ارزش ها، علایق، مهارت ها، شرایط خانوادگی، شرایط جامعه و … برای هر فرد باید در نظر گرفته شوند. یکی از مهم ترین این عوامل ویژگی های شخصیتی می باشد. شناخت درست شخصیت هر فرد فرآیندی پیچیده و محتاج به تخصص و زمان کافی است. البته هر فردی ویژگی های منحصربه فرد خود را دارد، حتی افرادی که به نوعی تیپ شخصیتی مشابه دارند، باز هم در برخی موارد با یکدیگر متفاوت هستند.

به طور کلی همیشه افراد موفقی از تیپ های شخصیتی مختلف در تمام مشاغل هستند و نمی توان دقیقا اعلام کرد که فقط تیپ های شخصیتی خاصی هستند که در این شغل موفق می شوند. اما طی تحقیقاتی که صورت گرفته تیپ های شخصیتی ای که برای این شغل معرفی می شوند، عموما این کار را بیشتر پسندیده و رضایت شغلی بیشتری در آن داشته اند.
شخصیت های مناسب این شغل بر اساس شخصیت شناسی MBTI :
 ENFJ این تیپ شخصیتی دوست دارند به دیگران کمک کنند تا رشد کنند. آنها دوست دارند با اشخاص سر و کار داشته و بیشتر مطالبی را تدریس کنند که بتوانند به معنای آنها توجه داشته باشند مانند هنر.

INFJ  این تیپ شخصیتی دوست دارد از دانش و ایده های خود برای کمک به دیگران استفاده کند. این افراد علاقه دارند که ارتباطات فردی (دو نفره) و عمیق با دیگران برقرار کنند که در این شغل شرایط آن وجود دارد. این تیپ شخصیتی بیشتر مناسب معلمی در سطح دبیرستان و عموما  تدریس دروس هنر، موسیقی، زبان و علوم اجتماعی می باشند.

ENFP  این تیپ شخصیتی مشاورانی دلسوز، مهربان، خلاق و حمایتگر هستند. آنها می توانند روی دیگران تاثیر زیادی بگذارند. با انرژی زیادی که دارند، انگیزه لازم برای تغییرات مثبت در زندگی را به دانش آموزان خود می دهند. این گروه از معلمان در آموزش دروس هنر و زبان توانمندتر هستند.

INFP  این تیپ شخصیتی دوست دارد به دیگران کمک کند در زندگی شان به رشد، دانش و فراست بیشتری دست پیدا کند. او از فرآیند آموزش و  یادگیری لذت می برد.

ESTJ این تیپ شخصیتی دوست دارد در دنیای حقیقی کار کرده و کارهای ملموس انجام دهد. همچنین کار کردن مطابق با رویه ها و مقررات موجود را می پسندد و دوست دارد در موضع قدرت و سرپرستی باشد و نتیجه کار خود را به صورت واقعی و ملموس ببیند.

ISTJ   این تیپ شخصیتی از کارهای آموزشی به خصوص در حوزه مسایل فنی (مانند ریاضیات) لذت می برد.

ESFJ این تیپ شخصیتی دوست دارد با دانش آموزان جوان تر و کودکان کار کند و مهارت های اولیه را به اشخاص بیاموزد.

 ISFJ این تیپ شخصیتی به آموزش علاقه دارد زیرا می تواند به دیگران کمک کند و تاثیر مثبتی روی جامعه بگذارد. او اغلب ترجیح می دهد در مدارس ابتدایی تدریس کند.

ESFP این تیپ شخصیتی کار آموزش و معلمی را دوست دارد به خصوص به کودکان و دانش آموزان ابتدایی. او علاقه مند است مهارت های اولیه را به آنها یاد داده و به بچه ها کمک کند به سازگاری بیشتری در زندگی برسند. 

ISFP این تیپ شخصیتی از ارائه خدمت به دیگران و رفع نیازهای آنها لذت می برد.

 

نقش معلم در جامعه

در جامعه انسانى, اساسى ترین کار, تعلیم و تربیت است. کسى که این رسالت را به دوش مى کشد ((معلم)) است. کار معلمى به هرگونه تلاشى که براى هدایت, تکامل و تعلیم و آموزش انسان, صورت مى گیرد اطلاق مى شود, براساس همین تعریف است که پیامبران, معلم بشر خوانده مى شوند, هم چنین پدر و مادر و دیگر اعضاى خانواده نسبت به کوچک ترها نقش معلم را دارند. اما در نام گذارى طبقات مختلفى که وظیفه تعلیم و تربیت را بر عهده گرفته اند, اصطلاحا تنها به یک طبقه ((معلم)) مى گویند; یعنى همان کسانى که رسالت آموزش و پروش فرزندان ما را از دوره کودکى و تحصیلات ابتدایى تا دوره جوانى و تحصیلات عالى, بر عهده مى گیرند.
در جامعه اسلامى ما این وظیفه مهم بر عهده انسان هاى شریف, قانع و وظیفه شناسى است که از سر تعهد و دلسوزى به ساختن و شکل دهى استعدادهاى مومن و کاردان مشغولند. مردم ما نیز از آن جا که به نقش این طبقه فرهیخته, آگاهند, همیشه از کارشان تقدیر مى کنند و حتى روز مشخصى را هم به نام ((روز معلم)) تعیین کرده اند. به همین مناسبت لازم است که درباره ((نقش معلم در جامعه)) مطالبى را با معلمان عزیز در میان بگذاریم.

جایگاه معلم


قرآن کریم, براى کار فرهنگیان, نقش کار خدایى قائل است, نخستین سوره اى که بر پیامبر اکرم(ص) نازل شد به این نقش, اشاره مى کند:

((اقرإ باسم ربک الذى خلق خلق الانسان من علق اقرء و ربک الاکرم الذى علم بالقلم علم الانسان ما لم یعلم))
در این سوره, صفت ((تعلیم)) براى خداوند متعال آمده است; یعنى همان کارى که معلمان بدان مشغولند.
علاوه بر این, نقش معلم در جامعه, نقش پیامبران است; یعنى معلمان با الگوگیرى از رسولان الهى به پرورش و آموزرش افراد جامعه, همت مى گمارند.
بر این نقش در آیه هاى متعددى از قرآن کریم تصریح شده است براى نمونه در سوره جمعه مى فرماید: ((هو الذى بعث فى الامیین رسولا منهم یتلوا علیهم آیاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب والحکمه; او کسى است که در میان جمعیت درس نخوانده رسولى از خودشان برانگیخت که آیاتش را بر آنها مى خواند و آنها را تزکیه مى کند و به آنان کتاب (قرآن) و حکمت مىآموزد.))

ارزش کار معلم


اهمیت هر کارى را باید با نقش و ارزش آن سنجید. اهمیت کار تعلیم و تربیت و معلمى به اندازه اى است که ساختن و هدایت یک فرد مساوى زنده کردن همه افراد جامعه است. خداوند در آیه ۳۲ از سوره مائده مى فرماید: ((…من احیاها فکانما احیى الناس جمیعا; … هر کس, انسانى را از مرگ رهایى بخشد, چنان است که گویى همه مردم را زنده کرده است.))
امام صادق(ع) در تفسیر این آیه, سخنى دارند که مفهوم آن را نقل مى کنیم, ایشان فرموده اند: منظور از زنده کردن یک فرد, هدایت و پرورش اوست, اگر کسى جوانى را به راه درست, هدایت کند و وظیفه انسان سازى را بر عهده بگیرد, مثل این است که همه دنیا را زنده کرده است. پس منظور از زنده کردن, پرورش و هدایت کردن است.
پیشوایان دینى ما همیشه و در همه حال, مردم را به ارزش این کار بزرگ, تذکر مى دادند و حساسیت آن را در پیچ و خم هاى زندگى فردى و اجتماعى, نشان مى دادند; مثلا به این داستان توجه کنید:
یکى از نبردهاى پیامبر(ص) جنگ خیبر بود, در این جنگ, براى مسلمانان وضعیت حساس و فوق العاده اى به وجود آمده بود; یعنى جنگ تا ده روز پشت دژهاى مستحکم یهودیان به بن بست کشیده شده بود. هر فرماندهى که مإمور فتح دژها مى گردید با شکست مواجه مى شد.))(۱) تا این که سرانجام پیامبر(ص) افسران و دلاوران ارتش را جمع کرد و این جمله را فرمود: ((لاعطین الرایه غدا رجلا یحب الله و رسوله و یحبه الله و رسوله یفتح الله على یدیه لیس بفرار;(۲) این پرچم را فردا به دست کسى مى دهم که خدا و پیامبر را دوست دارد و خدا و پیامبر او را دوست مى دارند و خداوند این دژ را به دست او مى گشاید و او اهل فرار نیست.))
همه منتظر بودند که پیامبر(ص) پرچم را به چه کسى خواهد داد و آن فرد کیست؟ تا این که پیامبر(ص) فرمود: ((على کجاست؟)) در پاسخ عرض کردند: او چشم درد دارد و در گوشه اى استراحت مى کند. فرمود: او را بیاورید. على(ع) آمد. پیامبر(ص) دستى بر دیدگان او کشید و در حقش دعا فرمود. با این عمل پیامبر, درد چشم به کلى برطرف شد و پرچم را به دست او داد.
نکته تربیتى که ما از این داستان در نظر داریم این است که:
در آن هنگام که على(ع) عازم حمله به دشمن بود, پیامبر به او فرمود: قبل از جنگ, نمایندگانى را به سوى سران دژ اعزام کن و آنان را به آیین اسلام دعوت نما و. .. سپس فرمود: ((لئن یهدى الله بک رجلا واحدا خیر من ان یکون لک حمر النعم;(۳) هرگاه خداوند یک فرد را به وسیله تو هدایت کند, بهتر از این است که شتران سرخ موى از آن تو باشد و آنها را در راه خدا صرف کنى.))
آرى, این ارزش انسان سازى است که در تعالیم اسلامى هیچ چیز با آن برابرى نمى کند.

وظایف معلم


انسان موجودى است که با جبرهاى گوناگونى همراه است; یعنى رفتارهایى که از خود بروز مى دهد تحت تإثیر عواملى است که از پیش از تولد و دوران انعقاد نطفه تا محیط, تغذیه و وراثت, در او موثر بوده اند. هر چه آدمى بتواند بر این جبرها فایق آید, تربیت او بهتر و صحیح تر است. اساسا کار معلمان و دست اندرکاران تعلیم و تربیت این است که بتوانند این عوامل جبرى را به نحو احسن به فرد منتقل کنند; یعنى وراثت خوب, محیط مناسب, تغذیه حلال و تربیت درست را براى او ایجاد کنند تا زمینه انتخاب آزاد و آگاهانه او فراهم آید و یا این که اگر کسى عوامل جبرى نامناسبى او را احاطه کرده اند, معلم به گونه اى عمل کند که بتواند تإثیر این عوامل را بشکند و از آن میان, راه درست را بنمایاند.
پس وظیفه اصلى معلم تإثیر گذارى صحیح بر عوامل نادرست وراثت, محیط و تربیت خانوادگى و تغذیه است. براى این که با این قوانین و عوامل آشنا شویم, اندکى درباره هر یک بحث مى کنیم:
۱ـ وراثت: منظور از وراثت این است که انسان به واسطه ژن ها, صفات ظاهرى و معنوى پدر و مادر به او منتقل مى شود. شکل ظاهرى صورت و اندام, هم چنین خصوصیات باطنى زشت مثل خودخواهى, جاه طلبى, حسادت, و یا ویژگى هاى پسندیده مثل سخاوت, ابتکار, هوش و چیزهایى از این قبیل, از پدر و مادر به کودک مى رسد; منتها گاهى آشکار است و زمانى پنهان.
البته قانون وراثت با این که امر مسلمى است ولى مى بینیم که برخى از فرزندان صفات پدر و مادر خود را به ارث نبرده اند. این استثناها مربوط به این است که این فرزندان از اجداد قبلى خود, خصوصیاتى را کسب کرده اند, چنان که دکتر الکسیس کارل مى گوید:
((ما قطعات بى شمارى از عوامل ارثى نیاکان را با خود داریم که صفات ما نیز از صفات ایشان مشتق شده است….))(۴)
حدیثى نیز هست که امام باقر(ع) فرمود: مردى از انصار با همسر خود به محضر رسول اکرم(ص) شرفیاب شد و عرض کرد: یا رسول الله, این زن, دختر عمو و همسر من است, زنى است پاک و با عفت ولى براى من فرزندى آورده است که چهره اش سیاه و سوراخ هاى بینى اش گشاد, موهایش پیچیده و خلاصه طفلى با تمام خصوصیات نژاد یک حبشى از او متولد شده است که نظیر چنین فرزندى در خانواده و اجداد پدرى ما نیست. رسول اکرم(ص) از زن سوال کرد: تو چه مى گویى؟ آن زن, قسم یاد کرد که از موقعى که من به همسرى این مرد درآمده ام کوچک ترین انحرافى مرتکب نشده ام.
حضرت به فکر فرو رفت و سپس فرمود: بین هر انسان تا آدم ۹۹ عرق وجود دارد که در ساختمان جسم فرزند فعالیت مى کنند و وقتى نطفه اى در رحم قرار گیرد, عرق ها به جنبش افتاده و همه از خدا درخواست مى کنند که فرزند, شبیه آنها بشود. این بچه غیر مشابه شما هم از همان عرق هاى دور دست است که در اجداد و اجداد اجداد شما سابقه ندارد. کودک را بگیر, او فرزند توست.(۵)
بنابراین, اسلام, قانون وراثت را مى پذیرد و روان شناسان نیز از آن, بسیار سخن گفته اند, بنابراین, قانون مسلم و انکارناپذیرى است و بر پدران و مادران است که مواظب باشند که چه ویژگى هایى را به فرزندان خود منتقل مى کنند.
پس حال که وراثت, امر مسلمى است, وظیفه معلم آن است که بر این قانون آگاهى داشته باشد و در هنگام کار تربیتى, خصوصیات پدر و مادر افراد را هم در نظر بگیرد.
۲ـ محیط: آدمى در محیط پرورش مى یابد, فضایل و رذایل اخلاقى را از محیط برمى گیرد. محیطهاى انسان هم مختلف است: خانواده نخستین محیط اوست, سپس کوچه و محله و آن گاه مدرسه و… .
معلم, هوشیارانه باید عامل محیط را دریابد و ریشه یابى کند که دانشآموز و یا فردى که او را تربیت مى کند از قبل در چه محیطى پرورش یافته, خانواده او کیست؟ پدر و مادر و اطرافیانشان چه خصوصیاتى دارند؟ در این میان, خصوصا باید به تربیت خانوادگى فرد, نظر کند.
۳ـ تغذیه: یکى دیگر از عوامل شکل دهنده شخصیت انسان, غذاست. قرآن کریم به این حقیقت این گونه اشاره کرده است: ((فلینظر الانسان الى طعامه))(۶) در احادیث معصومان ـعلیهم السلام ـ نیز نکته هاى ارزشمندى در این خصوص وجود دارد, به طورى که بخش قابل توجه اى از کلمات آن بزرگان که در باب هاى مختلف کتاب هاى حدیثى وجود دارد, مربوط به تغذیه است.
این همه تإکید از آن روست که غذا در روح و رفتار آدمى موثر است. متإسفانه روان شناسى, به این موضوع اصلا توجهى نکرده و درباره غذاهاى حرام و حلال و نقش آنها در رفتارهاى ناهنجار فردى و اجتماعى بحثى نکرده است. ما نمونه هاى فراوانى از انسان هاى خوش رفتار و یا بد رفتار در تاریخ داریم که خود و یا اطرافیانشان اعتراف کرده اند که ریشه کردارهایشان در شیر و مادر و نیز تغذیه هاى بعدى بوده است.
معلم باید به نقش تغذیه آگاه باشد و هر آن, خود و دیگران را در خصوص تغذیه درست و مناسب بدنى از یک سو و نیز تغذیه روحى و پرورشى که همان پرهیز از غذاهاى حرام و شبهه ناک است, از سوى دیگر, تذکر دهد.
به نظر ما, اگر معلم توانست فعالیت هاى خود را علاوه بر آموزش بر عوامل وراثت, محیط و تغذیه, متمرکز کند, در کار خود موفق است و مى تواند دانش آموزان کارآمد و خلاقى را تربیت کند و بر بسیارى از نابسامانى هاى تربیتى و خانوادگى فایق آید.

پیش زمینه ها

گفتیم که معلمى, شغل انبیاست و معلم کسى است که مى کوشد با آموزش و پرورش استعدادها, بر عوامل وراثت, محیط و تغذیه غلبه کند و زمینه رشد فرد و اجتماع را فراهم سازد. اما صد البته که این رسالت عظیم به پیش زمینه هایى نیاز دارد که تا فراهم نشود کار تربیت عقیم و نازاست. این پیش زمینه به طور خلاصه آن است که معلم تا خود را نساخته باشد نمى تواند دیگران را بسازد:
ذات نایافته از هستى بخش
کى تواند که شود هستى بخش
پس باید خودسازى کند, و براى این امر پیش نیاز دیگرى لازم است و آن, خودشناسى است, یعنى خودسازى به هیچ روى میسور نیست مگر آن که فرد ابتدا خود را شناخته باشد. بنابراین پیش زمینه هاى لازم براى معلم دو چیز است: خودشناسى و خودسازى.
خودشناسى: درباره خودشناسى, همه مکتب هاى عرفانى و انسان گرا, به نحوى سخن گفته اند. فیلسوفان الهى کهن, تنها یک چیز را قابل ارزش مى دانستند و آن, خودشناسى بوده است. 
در اسلام و قرآن, انسان, گرامى ترین موجودى است که تمامى هستى به خاطر رشد و تکامل او آفریده شده است. در احادیث معصومان ـ علیهم السلام ـ به اندازه اى به خودشناسى اهمیت داده شده که با آن خداشناسى, به دست مىآید: ((من عرف نفسه فقد عرفه ربه)).
معلم در درجه نخست باید بر استعدادها و توان روحى و معنوى خویش وقوف یابد و از نقش خلیفه اللهى خود در هستى آگاه شود, سپس جایگاه شغلى و رسالت اصلى خود را بشناسد تا بتواند در کار تربیت, کامیاب شود. معلمى که خود را نشناخته و از نقش خویش در هستى و اجتماع غافل است, نمى تواند نیروهاى آگاه و مفیدى را تربیت کند.
خودسازى: هر گامى که در راه خودشناسى برداریم, به همان اندازه با نیروى طلب و اراده باید در راه خودسازى قدم برداریم. خودسازى, میوه اى است که از درخت تناور خودشناسى مى روید. شناخت هاى ما از خود و هستى باید در خودسازى تجلى یابد و نشانه هاى خودسازى هم در کردارها خود را نشان مى دهد.
معلمى که به خودسازى پرداخته است, خود به خود بیشترینه وظیفه خویش را در دیگر سازى و شاگرد پرورى انجام داده است. و این همان دعوت عملى است که در این سخن معصوم, جلوه گر شده است که: ((کونوا دعاه الناس بغیر إلسنتکم)).
امید که معلمان عزیز و همه دست اندرکاران آموزش و پروش و تربیت جامعه اسلامى ما بر این دو ابزار کارآمد بیش از پیش, دست یابند و در کار تربیتى و آموزشى خویش, موفق باشند.

پاورقی ها:پانوشت ها: ۱ ) تاریخ طبرى, ج۲, ص۳۰۰٫ ۲ ) مجمع البیان, ج۹, ص;۱۲۰ سیره حلبى, ج۲, ص;۴۳ سیره ابن هشام, ج۳, ص۳۴۹٫ ۳ ) صحیح مسلم, ج۵, ص;۱۹۵ صحیح بخارى, ج۵,ص۲۲و۲۳٫ ۴ ) انسان موجود ناشناخته, ص۲۴۵ و ۲۵۳٫ ۵ ) وسائل الشیعه, ج۵, ص۱۲۸٫ ۶ ) عبس (۸۰) آیه۲۴٫

چرا جایگاه معلم والاست؟

معلم

«دانش آموزان دچار افت تحصیلی شده اند»…«فارغ التحصیلان مدارس سواد کافی ندارند»، «هوش ریاضی ندارم»، …..

این قبیل جمله ها را، چه معلم باشیم، چه دانش آموز و چه یکی از والدین دانش آموزان، فراوان شنیده ایم. به ویژه اگر معلم باشیم نشانه های خمودگی، بی علاقگی و افت تحصیلی دانش آموزان در کلاس درس را در سال های اخیر بیشتر مشاهده کرده و بارها این گونه عبارات را از زبان آنها شنیده ایم و البته نتایج آخرین آزمون های بین المللی ریاضی و علوم مدرسه ای ایران که همچون سال های پیشین، کماکان در قعرجداول جای دارد، این نشانه ها را تایید می کند.

چند سالی است که با سوت خطر نتایج آزمون های بین المللی خواندن، ریاضی و علوم، سوت قطار تغییرات برنامه درسی (بخوانید کتاب های درسی) نیز به صدا در آمده است. قطاری که طی گذشت چند سال درهیچ ایستگاهی توقف نکرده است تا بازخورد تغییرات ایجاد شده را دریافت کند و همچنان با سرعت زیاد و دقت نه درحد مطلوب به مسیر کمابیش آزمون و خطای خود ادامه می دهد و همچنان به منزلگاه مطمئنی نزدیک نمی شود.

مشکل از کجاست؟ کتاب های درسی اشکال دارند؟ دبیران و معلمان در آموزش کتاب های جدید، مهارت ندارند؟ آموزش های لازم را ندیده اند؟ وضعیت معیشتی نامناسب معلمان رمق ابتکار عمل را از آنها سلب می کند؟ والدین دانش آموزان تربیت فرزندان خود را رها کرده اند و برای رهایی از بار مسئولیت آنها را روانه مدرسه می کنند؟ دانش آموزان تمرکز کمتری دارند؟ دانش آموزان امور مهم تری از درس و مدرسه دارند تا با آن ها مشغول باشند؟ با اهمیت و کاربردهای ریاضیات و علوم آشنایی ندارند؟ یا بنا بر برخی نوشته ها، معلمان (زحمت کش) مسئول تمام ناکارآمدی نظام عریض و طویل آموزش و پرورش هستند و حتی رحم!! نمی کنند تا به دانش آموزان شعر، آواز و …. در کلاس درس بیاموزند!!؟؟ (والبته انتظار می رود منتقدان آموزشی تفاوت نظام های آموزشی متمرکز، نیمه متمرکز و غیرمتمرکز و میزان اختیارات معلم درهرکدام را مد نظر قرار دهند).

عوامل موثر بر کلاس درس

این علت ها وجود دارند و هرکدام تا حدی تاثیرگذارند. شواهد تجربی مرتبط با کلاس درس به دلیل پیچیدگی ماهیت آن که مرتبط با ذهن، جسم و روان انسان است متغیر و گاه متناقض است. بنابراین، اظهار نظرات غیرتخصصی دراین زمینه حتی اگر مخرب نباشد در سطح شعر و شعار و درد دل کردن باقی می ماند.

در اینجا، براساس برخی مطالعات معتبر جهانی، ریشه ای ترین عوامل موثر بر کلاس درس مورد بحث و بررسی اجمالی قرار می گیرد، اگرچه، قصد نویسنده پرداختن به آمار و ارقام و بررسی مقالات علمی نیست ولی به دلیل روشن شدن اهمیت موضوع از نتایج مطالعات و پژوهش های کلان (درسطح پنج قاره) بهره خواهد گرفت.

“هاتی”(Hattie )[1]طی۱۵ سال مطالعه ارزشمند و۱۲۰۰فرا- فراتحلیل[۲]از ۶۵ هزار مطالعه صورت گرفته در رابطه با حدود ۲۵۰ میلیون دانش آموز در سراسر جهان در آخرین فهرست خود ابتدا ۱۹۵ عامل در موفقیت دانش آموزان در دروس مدرسه ای را استخراج نمود. این عوامل پس از بازبینی به ۸۶ عامل و در نهایت به طورخلاصه به شش کلید اصلی و تاثیرگذار به ویژه در سطح متوسطه تبدیل شد.

در مطالعه صورت گرفته تمامی عوامل ذکر شده در شش دسته اصلی شامل دانش آموز، خانواده، مدرسه، معلم، برنامه درسی و تدریس جای می گیرند. فهرست تهیه شده از عوامل مختلف تاثیرگذار بر دستآوردهای دانش آموزان در پانزده سال اخیر، همسو با تحلیل های نوتر و بر حسب میزان اثرگذاری، بارها رتبه بندی و بازنویسی شده است.

اهمیت مطالعه صورت گرفته به حدی است که ضمیمه آموزشی مجله تایمز آن را دست یافتن به «جام مقدس[۳]»معرفی کرده است. ترهارت[[۴]](۲۰۱۱) پژوهش “هاتی” را از لحاظ وسعت در نوع خود منحصر بفرد می داند. در فهرست عوامل تاثیرگذار بر موفقیت

دانش آموزان، شش عامل اصلی همواره در رأس فهرست یا رتبه بندی بوده اند. این عوامل در آخرین فهرست ها (۲۰۱۸و ۲۰۱۷) عبارتند از: انتظارات دانش آموزان(خودارزیابی دانش آموزان)، ارزیابی معلم از دستاورد دانش آموزان، خودکارآمدی جمعی معلمان، دانش پیشین و زمینه قبلی دانش آموزان، نحوه پاسخ به مداخلات آموزشی و تحلیل شناختی تکالیف.

https://starino.ir/teacher

*معلم، موردتوجه ترین موضوع

نه تنها در شش عامل بیان شده که در باقی عوامل با حاشیه اثر بالا(تا دست کم ۰٫۴) نیز معلم مورد توجه ترین موضوع است. تاثیر عامل معلم، فقط به این معنا نیست که وی چه مسئولیت هایی دارد، چه باید بکند و چه نباید، بلکه اغلب بدین معناست که در رابطه با معلم چه کارهایی باید انجام شود. “ترهارت” نیز مهم ترین عامل تاثیرگذار در فهرست “هاتی” را معلم معرفی می کند. “هاتی” دستاورد تحقیقاتش را در کتابی به نام «یادگیری قابل مشاهده برای معلمان» تألیف نموده است. وی به صراحت بیان می کند معلمان بیشترین تاثیر را در دستاوردهای دانش آموزان دارند پس موضوع معلم بیشترین توجه و هزینه و سرمایه گذاری را طلب می کند (بیش از هزینه های تغییر کتاب، تجهیزات و …). و اما برای این محوری ترین موضوع تاثیرگذار بر موفقیت دانش آموزان چه باید کرد؟ تاثیرات معلم چه و چگونه است؟ پیش از انتظارات بی پایه و اساس (مانند آموزش شعر و آواز در کنار کتاب درسی و کمک درسی، و درخواست جانفشانی با کمترین حقوق و درآمد و از این قبیل) چگونه باید مقدمات و زمینه ها را فراهم کرد تا عملکرد معلم در کلاس درس بهینه و کارآمد باشد؟

شاید شعار کتاب «یادگیری قابل مشاهده» در رابطه با معلمان این باشد: «البته که معلم مهم است!». اهمیت این شعار جایی خود را نشان می دهد که در بسیاری از رویکردهای نوین آموزشی معلم به حاشیه رانده شده و نقش تسهیل گری وی به اقتدار برنامه ریزی، اجرا و تصمیم گیری اش غلبه می یابد. نویسنده کتاب حتی رویکرد سازنده گرایی [۵]را در رابطه با نقش معلم قبول ندارد: «سازنده گرایی یک نظریه در رابطه با دانش است و نه تدریس». اصطلاحات متداولی مانند «یادگیری دانش آموز محور»، «یادگیری اکتشافی»، «یادگیری مسأله محور» و از این قبیل، مناسب برای توصیف یادگیری موثر نیستند.

در«یادگیری قابل مشاهده» معلم «فعال کننده[۶]»یادگیری است نه صرفاً یک تسهیل گر [۷]. از نتایج جالب تحقیق این است که تاثیر مثبت معلم خوب درمدارس با دانش آموزان فقیرتر، بسیار پررنگ تر از مدارس متمول است. مطالعات گوناگون، همبستگی بین شرایط معلم و پیشرفت درسی دانش آموز را مورد تاکید قرار می دهند و باز این شعار تداعی می شود که: «معلم مهم است»! ولی انتظار عملکرد مناسب، مستلزم فراهم آوردن شرایط مناسب است.

بخشی از شرایط مورد نیاز عملکرد بهینه آموزگاران، آموزش دانش محتوایی و پداگوژیک است، بخشی نیز مرتبط با فراهم آوردن شرایط معیشتی مناسب، فرهنگ و جامعه است. نتایج تحقیقات بسیاری نشان می دهد که عواملی چون: احترام اجتماعی، اعتماد به نفس و دریافت پاداش های معنوی و مادی بر انگیزه شغلی معلمان تاثیرات بسزایی دارند.

مطالعه ویلبی[۸](۲۰۰۹) نشان می دهد معلمان در صورت دریافت احترام و ایجاد زمینه های تصمیم گیری، انگیزه بهتری برای تدریس می یابند. براساس مطالعه فراگیر “هاتی” در لیست عوامل تاثیرگذار بر پیشرفت دانش آموز، عامل «خودکارآمدی جمعی معلمان[۹]» به عنوان یکی از سه عامل برتر تاثیرگذار طی چندین سال اخیر مورد توجه بسیار است. این عبارت پیش از “هاتی” توسط باندورا(۱۹۹۳)[۱۰]بکار برده شده بود.

خودکارآمدی جمعی

«خود کارآمدی جمعی» چیزی بیش از اعتماد به نفس یا انگیزه تدریس است. “باندورا” آن را «باور جمعی در رابطه با شایستگی افراد یک گروه در سازماندهی و اجرای یک طرح و برنامه» تعریف می کند. برخی تعریف ساده تری دارند: «درک جمعی این واقعیت که معلمان یک مدرسه می توانند موجب ایجاد تغییر در دانش آموزان شوند». باندورا دریافت که تاثیرات مثبت خودکارآمدی جمعی در شغل معلمان به مراتب بیش از اثرات منفی اوضاع اقتصادی-اجتماعی است. بعدها مطالعات گودارد [۱۱]هوی[۱۲](۲۰۰۰) و سویت لند[۱۳]و اسمیت [۱۴](۲۰۰۲) این یافته را تایید کردند.

ایجاد حس خودکارآمدی جمعی فراتر و پیچیده تر از ایجاد یک حس خوب یا انگیزه در معلمان است. در لیست «هاتی» تاثیر عواملی مانند اندازه کلاس، تکلیف یا برنامه های از پیش تعیین شده بسیار کمتر از نقش معلم در کلاس درس است. کمبود حس خودکارآمدی در معلمان منجر به حس نداشتن تسلط بر کار آموزش و محیط آموزشی می شود. از سویی ایجاد این حس، امری فردی نیست بلکه در شبکه ارتباطات بین معلمان، کادر اجرایی مدارس، دانش آموزان، والدین، جامعه و امر تدریس شکل می گیرد.

آنچه بر رشد حس «خودکارآمدی جمعی» معلمان اثرگذار است شامل موارد زیر است:

(الف) – مشارکت معلمان در تصمیم گیری ها (ب) – اهداف عملیاتی مشترک (ج) – انسجام و حمایت کادر دست اندرکار آموزش (د) – ایجاد زمینه های رهبری و رشد معلمان.

طبق نظر متخصصان هر اندازه کنترل تاثیرات بیرونی مانند وضعیت اقتصادی-اجتماعی دشوار است به همان اندازه کنترل عوامل اثرگذار داخلی مانند ایجاد فضای امنیت و پشتیبانی و همدلی درمدارس ممکن و حتی سهل الوصول( و البته پراهمیت) است. فضایی که معلمان در یک گروه با اهداف مشترک و در امنیت خاطر به این باور مشترک برسند که: «معلم در تصمیم گیری، برنامه ریزی و اجرا نقش آفرین و مهم است».

در بحث «انگیزه» در حرفه معلمی، بیان می شود بازخوردی که معلمان از میزان یادگیری دانش آموزان دریافت می کنند تاثیر مستقیم بر انگیزه کاری آن ها دارد، بدین ترتیب حتی نوع مدرسه (تیزهوشان، نمونه دولتی و …) و سطح توانایی دانش آموزان هم بر انگیزه و هم بر حس خودکارآمدی جمعی معلمان اثرگذار است.

حتی اگر زبان آمار و رتبه بندی های جهانی در علوم و ریاضیات مدرسه ای را کنار بگذاریم با یک بررسی ساده و منطقی در می یابیم وضعیت علمی عموم دانش آموزان ایرانی در سطح مطلوبی قرار ندارد؛ از سویی معلمان، اغلب از شغل خود رضایت کمی دارند و وجهه اجتماعی شغل معلمی، به رغم شعارهایی که در ارج و مقام معلم داده می شود، پایین تر از چند دهه گذشته است.

*عوامل کاهنده انگیزه معلمان

ارتباط این واقعیت ها، یعنی کاهش منزلت اجتماعی معلم، احساس کمبود انگیزه و باور خودکارآمدی معلمان با افت تحصیلی دانش آموزان انکار ناپذیر است. از آفت هایی که موجب کاهش انگیزه، خودباوری و خودکارآمدی جمعی معلمان شده و در نتیجه اثرات مخرب بر نظام آموزشی کشور به جای می گذارند می توان به عوامل زیر اشاره کرد:

کمی درآمد معلمان: شاید در بدو امر چنین به نظر رسد که درآمد معلمان فقط مربوط به امرار معاش آنهاست و در خودباوری ایشان در تدریس تاثیر کمی دارد. در حالی که چنین نیست؛ صرف نظر از درستی یا نادرستی وضع موجود، در جامعه امروزی بشر، ارزش کارها اغلب با میزان پاداش دریافتی آن ها سنجیده می شود. انتظار اینکه در میان همه اقشار جامعه، حرفه معلمی مستثنی باشد و معلمان بیش از اندازه به اجر اخروی خود بایندیشند، انتظاری زیاد از حد است. بخشی از پاداش دریافتی در هر حرفه ای، مادی است و این بخش قابل چشم پوشی نیست.

اقدامات کنترلی و دستوری از بالا به پایین: همانگونه که گفته شد حس خودکارآمدی معلمان به طور مستقیم متاثر از حس آزادی عمل و تصمیم گیری آنهاست. داشتن حس رهبری و تاثیرگذاری در امر تدریس، آزادی عمل و تصمیم گیری، با بخشنامه های گوناگون و گاه غیر ضروری اداری، مداخلات غیر کارشناسانه گاه و اغلب بی گاه برنامه ریزان و سیاست گذاران و دخالت های بی مورد مدیر و کادر اجرایی مدرسه در تدریس معلم منافات داشته و در تقابل است.

کلاس های تقویتی و پیشرفت تحصیلی آزاد و آموزش زودتر از هنگام مباحث درسی: شاید بتوان گفت یکی از مخرب ترین اثرات بر نظام آموزشی ما از جانب کلاس های تقویتی و خارج از مدرسه وارد شده است. در سیستم آموزش خارج از مدرسه، مدرسان، اغلب تنها به تدریس و انتقال سریع و حجیم معلومات و محتوای دانشی کتاب می پردازند؛ آن هم به روش خود و بدون آشنایی با فلسفه و رویکردهای نوین آموزشی و پرورشی. این کاراصلاحات اعمال شده از جانب سیاست های کلان آموزشی را ابتر می سازد. برای مثال فلسفه رویکردهای نوین آموزشی در عملیات حسابی همچون جمع و ضرب و تقسیم که در کتاب های جدید ابتدایی با شیوه های گوناگون و فرآیندی تدریس می شود و فضا را برای روش های ابداعی و حتی خطاهای دانش آموزان فراهم می آورد در روش های سنتی و کلاس های تقویتی که دست یافتن هر چه سریع تر به جواب صحیح آخر هدف آنهاست، به کلی نادیده انگاشته می شود.

و اما این گونه کلاس ها چگونه بر حس خودکارآمدی معلمان تاثیرگذار است؟ همانگونه که بیان شد گرفتن بازخورد مثبت از یادگیری دانش آموزان و باور به اینکه معلم در روند یادگیری موثر است از مهم ترین عوامل ایجاد خودباوری و انگیزه در معلمان است. معلمان مدارس دولتی و حتی گاه غیردولتی بسیار تجربه کرده اند که دانش آموزانی که قبل از آغاز تدریس یک مبحث در کلاس درس، آن را آموخته اند دچار حس کاذبی از دانایی می شوند و خود را بی نیاز از مشارکت در امر آموزش کلاس می بینند. در حالی که در بیشتر مواقع به دلیل آموزش های سریع و سطحی در کلاس های تقویتی و آموزشی خارج از مدرسه، قدرت استدلال، ابتکار و درک عمیق در آن مبحث از دانش آموز سلب شده است و نیاز است معلم با انرژی مضاعفی یادگیری ناقص یا حتی غلط این گونه دانش آموزان را اصلاح کند. با استمرار سنت کلاس های تقویتی و آموزشی خارج از مدرسه، معلمان رفته رفته در تلاش برای اصلاح باورها و آموخته های ناقص یا غلط دانش آموزان دچار خستگی و فرسایش می شوند و حس مفید و موثر بودن خود را در کلاس درس از دست می دهند، در حالی که دانش آموز کلاس بیرون رفته هم مطلب درسی را به درستی نیاموخته است.

با توجه به آنچه بیان شد، شاید در حال حاضر، سریع ترین، کم هزینه ترین و سهل الوصول ترین راهکار برای تقویت حس خودکارآمدی جمعی در معلمان، بازنگری در رفتار سازمانی با آنهاست. بدین معنا که دستورالعمل‌ها و بخشنامه ها در رابطه با معلم و کلاس درس به حداقل ممکن رسیده و امتیاز دهی یا ارزشیابی شغل ایشان منوط به اجرای طرح های

از پیش تعیین شده، دستوری و ظاهرسازی نباشد.

نقش حمایتی مدیر و کادر اجرایی در ایجاد یک شبکه منسجم و همدل از معلمان به گونه ای که در عملکرد و تصمیم گیرهای آموزشی احساس آزادی و رهبری نمایند و خود را موثر در امر آموزش قلمداد کنند بسیار مهم است.

تقویت «خودکارآمدی جمعی» معلمان مستلزم توافق بر اهداف عملیاتی مشترک، گفتمان و پرهیز از فردگرایی است. در این راستا پیشنهاد می شود در عوض تشویق های فردی، برگزاری جشنواره هایی مانند الگوی برتر تدریس یا انتخاب معلم نمونه، جمع معلمان یک مدرسه به عنوان یک واحد تاثیر گذار در امر آموزش مورد ارزیابی، مطالعه یا تشویق قرار گیرند.

البته پر واضح است سطح دانش آموزان ورودی مدارس متفاوت بوده و حتی امکان مدیران برای جذب معلمان کارآمد تر متفاوت است. بدین رو، تفاوت سطح عملکرد و راندمان دانش آموزان یک مدرسه ملاک قضاوت خواهد بود.

بهناز ساویزی

دکترای آموزش ریاضی- مدرس دانشگاه- دبیر ریاضی

منابع——————-

Willby, Peter, (1989) “The Secret of Successful Schools”, The Straits Times.

Sinclair, Catherine,(2008), “Initial and changing student teacher motivation and commitment to teaching”,Asia-Pacific Journal of Teacher Education, Volume 36, Number 2: 97-104

Hattie, John,(2012) “Visible Learning for Teachers: Maximizing Impact on Learning”, Routledge.

EELLS, R. J. (2011):“Meta-Analysis of the Relationship Between Collective Teacher Efficacy and Student Achievement”.

HATTIE, J. (2016). Third Visible Learning Annual Conference: Mindframes and Maximizers, Washington, DC, July 11, 2016 .

GODDARD, HOY, WOOLFOLK HOY (2000): Collective Teacher Efficacy: Its Meaning, Measure, and Impact on Student Achievement. In: American Educational Research Journal Vol 37, Issue 2, pp. 479 – ۵۰۷

پی نویس:————–

۱-Hattie(2016)

۲-Meta-meta-Analysis

۳-Holly Grail جامی است که گویند آخرین بار مسیح(ع) ازآن نوشید و باعث جوانی و جاودانگی می شود- معادل با آب حیات .

۴-Terhart

۵-Constructivism

۶-Activator

۷-Facilitator

۸-Wilby

۹-Collective self-efficacy

۱۰-Bandura

۱۱-Godard

۱۲-Hoyy

۱۳-Sweetland

۱۴-Smith
روزنامه اطلاعات

 

 

 

 

معنی معلم و آموزگار

 

در واژه‌شناسی (ترمینولوژی) آموزش و پرورش در تعریف واژه آموزگار/Teacher/Pedagogy آمده است: معلم واجد صلاحیتی که برنامه‌های آموزشی و حرفه‌ای را در یکی از مراکز تربیت معلم یا دانشگاه مرتبط، با موفقیت سپری کرده و درجه آموزشی یا گواهی صلاحیت حرفه‌ای معتبری را به‌دست آورده و تدریس در کلاس درس، آموختن به دیگران یا به عبارت دقیق‌تر «آموزش‌ و‌ پرورش» شغل اصلی اوست.

معلمی که در دوره ابتدایی تدریس و انجام وظیفه می‌کند.

کسی که در دبستان آموزش می‌دهد، کسی که تدریس می‌کند، آموزش‌دهنده، به‌ویژه کسی که در مدرسه چیزی را به دیگران یاد می‌دهد، استاد، مربی، معلم، تعلیم‌دهنده، آموزاننده.

آموزگار استثنایی/Exceptional Teacher: معلم متخصصی که در تمامی گروه‌های استثنایی در دوره‌های پیش از دبستان و ابتدایی استثنایی، به انجام وظیفه معلمی می‌پردازد.

معلم مدارس استثنایی

آموزه/Course/Doctrine/Lesson: مجموعه اصول آموزشی مربوط به موضوع، شخص، مرام یا مذهب معین.

رویکرد جامع و سامان‎یافته‌ای در برابر نگاه گزاره‌ای و موردی. آموزه مهدویت مجموع معارف منسجم و نظام‌مند در مورد حضرت مهدی (عج) است؛ اعتقاد به‌وجود امامی‌که وارث فرهنگ وحی است، جهانیان در انتظار او به‌سر می‌برند و رسالت زمینه سازی ظهور او را برعهده دارند. او در حضور و غیبت خود حرکت جامعه جهانی و به‌طور خاص جوامع اسلامی را در رسیدن به جامعه آرمانی و پیروزی حق بر باطل، هدایت و مدیریّت می‌کند.

دکترین، درس، یک واحد آموزشی.

آیسسکو/Islamic Educational Scientific and Cultural Organization ISESCO: سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی وابسته به سازمان کنفرانس اسلامی که در مه ۱۹۷۹ تأسیس شده است. مقر اصلی آن در رباط «پایتخت مراکش» قرار دارد و تا کنون این سازمان مبادرت به گشایش دو دفتر منطقه‌ای در شارجه (امارت متحده عربی) و تهران (دی ماه ۱۳۸۱) کرده است و ۵۷ کشور اسلامی از جمله ایران عضو این سازمان هستند؛ این سازمان، پس از تصویب اساسنامه آن در یازدهمین اجلاس وزیران خارجه کشورهای عضو کنفرانس اسلامی در اسلام آباد، در سال ۱۳۶۱ برای هماهنگی و گسترش تعامل و همکاری‌های آموزشی، علمی و فرهنگی با الهام از اهداف و تعالیم اسلام در بین کشورهای اسلامی تأسیس شد. آیسسکو دارای سه زبان کاری انگلیسی، عربی و فرانسه است و در حال حاضر با ۱۱۴ سازمان تخصّصی و مؤسّسات وابسته به سازمان ملل، سازمان‌های بین‌المللی منطقه‌ای، سازمان‌های غیردولتی و مؤسسات دانشگاهی قرارداد همکاری منعقد کرده است. اتّحادیه دانشگاه‌های جهان اسلام، زیر مجموعه این سازمان محسوب می‎شود.

هدف بنیانگذاران این سازمان شناخت و تشخیص واقعیت‌های عصر خویش است. اساسی‌ترین مسئله کشورهای اسلامی تعیین مسیر حرکت خود در قرن بیست و یکم در زمینه‌های تربیتی، فرهنگی، علمی و تکنولوژیک است، به‌نحوی که هم بتوانند ایمان خود را به عنوان میراث درخشان گذشته حفظ کنند و هم پاسخ‌گوی نیازهای زیستن در دنیای جدید باشند. در مقدمه آیسسکو تصریح شده است؛ همان‎طور که اسلام دانش را عطیه‌ای الهی می‌داند که خدای متعال آن را به بشر اعطا فرموده است، عمل یادگیری نیز در اسلام یک رکن محسوب می‎شود؛ بنابر این هر جامعه‌ای که خواهان توسعه و پیشرفت است باید به آن مجهز شود.

سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی کشورهای اسلامی.

اردوگاه دانش‌آموزی/Student Camps/Camp/Camping Site: مکان یا واحد سازمانی حقیقی متناسب با شرایط اقلیمی و امکانات و تجهیزات لازم و کافی، مطابق با استانداردهای خاص به‌منظور اقامت موقت و آماده‎سازی روحی و جسمی دانش‌آموزان برای برگزاری اردوهای دانش‌آموزی در سطوح منطقه‌ای، استانی و ملّی.

محل اردوی دانش‌آموزان، محلّی که دانش آموزان مدتی معین برای تمرین یا تفریح، به آنجا می‌روند.

اردوهای دانش‌آموزی/Student Camping: سفرهای هدفمند و برنامه‌ریزی شده دانش‌آموزان که با مقاصد علمی، آموزشی، فرهنگی، زیارتی، سیاحتی، تفریحی و ورزشی، با اخذ مجوز از مراجع ذی‌ربط به‌صورت گروهی انجام می‎شود.

سفر هدفمند و گروهی دانش‌آموزان با تمام لوازم سفر.

استدلال/Induction/Inferencing: عمل یا فرآیند تمسک فکرى به امر یا چیزى که اندیشه را به امر یا چیز دیگری که مجهول است راهنمایی یا درستی مطلبی را ثابت می‌کند. به عبارت دیگر؛ شیوه یا فرآیند استمداد از امر معلوم و به‎کار گرفتن دلیل براى دست یافتن به امر مجهول یا فرآیند قانونمند داوری در باره تصدیق‌ها با استفاده از اطلاعات موجود.

دلیل ساختن، شاهد آوردن، استشهاد، تتبع، تفحص و جست‌و‌جو کردن، تحقیق و کنجکاوی کردن، گواهی خواستن، تمسک.

استدلال قیاسی/Deductive Reasoning/Syllogistic Reasoning: نوعی استدلال که در آن اندیشیدن، داوری وتصمیم در مورد اشیا، مفاهیم و رخدادها بر پایه مشابهت بین روابط دو مورد یا دو موضوع اتخاذ می‎شود.

نوعی استدلال که با مجموعه‌ای از عبارت‌ها به‌عنوان مقدمه شروع و از آن برای استنتاج عبارت دیگری استفاده می‎شود که در صورت درستی «نتیجه» نام دارد.

استدلال به سمت پایین برطبق قاعده؛ مقابل سماعی، حکم مطرد در همه افراد و آن در مواردی است که ضابطه و قاعده کلی وجود داشته باشد و در افراد مشابه به‌حکم آن قاعده قیاس رود.

استدلال استقرایی/Inductive Reasoning: یکی از روش‌های بررسی و نوعی استدلال منطقی که می‌توان با حرکت از جزء به کل، حقایق مشهود یا مشاهداتِ جزئی و مکرر و حالت‌های خاصّ به نتایج کلّی و عام رسید، یعنی بررسی جزء به جزء یک مسئله و یافتن حکم کلی بر اساس ویژگی‌های موجود در همه آنها. این نوع از استدلال با استنتاج تفاوت اساسی دارد؛ زیرا می‌توان از امور جزئی به کلی رسید، با داشتنِ مقدمات، نتیجه ضروری نمی‎شود و می‌توان از مقدماتِ صادق به نتیجه کاذب رسید.

در منطق، استدلالی است که در آن بر اساس مشاهده واقعیت‌های خاص و جزئی و ملاحظه این که حکمی در مورد تمام جزئیات مشاهده شده صادق است، به استنتاج حکمی کلی پرداخته و نتیجه‌گیری می‎شود که آن حکم در مورد کل نیز صادق است. به‌عنوان مثال با دیدن این که تمام قوهای مشاهده شده سفید هستند، حکم می‎شود که «همه قوها سفیدند».

استدلال به سمت بالا یا از جزء به کل، از روش‎های استدلال و بررسی بر اساس رسیدن از جزء به کل، یعنی بررسی جزء به‎جزء یک مسئله و یافتن حکم کلی براساس ویژگی‎های موجود در همه آنها.

 

 

 

https://starino.ir-teacher

معلم در کلام استاد مطهری

 

 معلم باید نیروی فکری متعلم را پرورش دهد و او را به سوی استقلال رهنمون شود. باید قوه ابتکار او   را زنده کند؛ یعنی در واقع، کار معلم آتش گیره دادن است. فرق است میان تنوری که شما بخواهید آتش از بیرون بیاورید و در آن بریزید تا آن را داغ کنید و تنوری که در آن هیزم و چوب جمع است و شما فقط آتش گیره از خارج می آورید و آن قدر زیر این چوب ها و هیزم ها قرار می دهید که اینها کم کم مشتعل  شود.

  مقام معلم

 می توان در سایه آموختن                           گنج عشق  جاودان اندوختن

اول از استاد، یاد آموختیم                           پس، سویدای سواد  آموختیم

از پدر گر قالب تن یافتیم                            از معلم جان روشن   یافتیم

ای معلم چون کنم توصیف تو                       چون خدا مشکل توان تعریف تو

ای تو کشتی نجات روح ما                         ای به طوفان جهالت نوح  ما

یک پدر بخشنده آب و گل است                      یک پدر روشنگر جان و دل است

لیک اگر پرسی کدامین برترین                     آنکه دین آموزد و علم یقین

استاد حسین شهریار

 

معلمی در کلام امام خمینی (ره)و مقام معظم رهبری

 

 نقش معلم در جامعه، نقش انبیاست؛ انبیا هم معلم بشر هستند. تمام ملت باید معلم باشند؛ فرزندان اسلام تمام افرادش معلم باید باشند و تمام افرادش متعلم.

 معلم در سخنان مقام معظم رهبری:

 دست توانای معلم است که چشم انداز آینده ما را ترسیم می کند. اگر می بینید که امیرمؤمنان، مولای متقیان علی (ع) می فرماید: من علمنی حرفاً فقد صیرنی عبداً؛   هرکس چیزی به من بیاموزد، مرا غلام خویش کرده است. این بیان برای ما درس است تا معلمان، قدر

 خود را بدانند و تشخیص دهند که چقدر، وجود آنها در سرنوشت یک ملت مؤثر است.

 

 

سوز و گداز معلم

 

سوز و گداز معلم

نخستین و اساسی ترین نشانه معلم نمونه، برخورداری او از سوز و گداز «انسان سازی» است. تنها عده معدودی از انسان ها هستند که همه وجودشان سرشار از سوز و گداز سازندگی است. این افراد عاشق تربیت هستند. قوی ترین انگیزه در آنها، سوز و شوق انسان سازی است. این افراد، از هدایت فردی به شادی و خرسندی دست می یابند. سوز و گداز، اساسی ترین و ضروری ترین ویژگی معلم نمونه است. چنین معلمی به مدرسه و کلاس عشق می ورزد؛ زیرا او در چنین محیطی بهتر و کامل تر می تواند به هدف انسان سازی خود برسد. یکی از ویژگی های یگانه معلم نمونه انسان، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ، سوز و عشق به هدایت و ارشاد انسان ها بود.

هنرمندی معلم

معلم بودن، تنها در انحصار معلومات نیست، بلکه افزون بر معلومات و تخصص، هر معلم باید با هنر معلمی آشنا باشد؛ یعنی بداند چگونه از معلومات خود بهره بگیرد و به عبارت دیگر، با چه زبانی با شاگردان سخن بگوید، چه شیوه هایی را در ارتباط با شاگردان در نظر بگیرد و چگونه با شاگردان ارتباط برقرار سازد. معلم نمونه با بهره گیری از فنون روان شناسی، با قدرت و مهارت، امواج متلاطم کلاس را آرام کرده، تسلط و توانایی اداره کلاس را عملاً عرضه می دارد. این روان شناسی معلم برای اداره هر کلاس، شیوه خاصی را در نظر می گیرد ؛ چنان که در خصوص تک تک شاگردان نیز رفتار خاصی را انتخاب می کند. به رعایت همه این اصول، «هنر معلمی» می گویند.

 

 

وظیفه معلم

 

 

وظیفه اصلی معلم بیشتر سه چیز است:

۱) گسترش معلومات:

گسترش دامنه ی رشته ی تخصصی و افزودن چیزهای تازه به معلومات موجود خود، یعنی رعایت:«اطلبوا العلم من المهد الی اللحد» وظیفه ی معلم است. دانش آموز ماندن و دانش اندوزی کردن، به عبارت دیگر، تحصیل شبانه روزی و مستمر علم به منظور تقرب به حق و خدمت به خلق و ارضای حس کنجکاوی و شناخت بهتر خود و انسان و جهان، یک فریضه ی مکتبی معلم مسلمانان است…

معلم مسلمان سعی می کند موازین اسلامی را بشناسد و اعمال خود را با موازین اسلامی تطبیق دهد. چرا که او می داند هرکسی با رعایت پاره ای از موازین دینی و نادیده گرفتن ضوابط دیگر نمی تواند خود را متأهل قلمداد کند.

۲) ارزیابی:

معلم مسلمان، جامعه را از خود می داند، و خویشتن را در برابر فرزاندان جامعه متعهد می بیند.  لذا می داند که رسالت تبلیغ را بر عهده دارد و نقش حساسی را بازی می کند. و چون فرهنگ اسلامی مبنی بر وحی است و از تعالیم الهی نشأت می گیرد، معارف و فرهنگ جوامع بشری را با موازین اسلامی می سنجد و آنگاه به دیگران منتقل می سازد. معیار و میزانی که او در دست دارد قرآن و سنت نبوی است. یعنی روش آموزش او بر اساس تعالیم قرآن و سنت پیامبر، از صورت تلفیق سره و ناسره خارج خواهند شد و به صورت گلچینی از خوشه های دانش در خواهد آمد معلم زنبور عسل وار  می چرخد و می گردد، و شیره ی این گل را می مزد، و غب غب آن گل را می گزد، و شهد فایقی  می سازد و بر سفره دانش پژوهان مینهند

۳) معرفی وانتقال میراث فرهنگی:

معلم مسلمان می داند وظیفه اصلی او ارائه معارف الهی و  ارزش های معنوی اسلام، و انتقال مطالب علمی و ادبی جامعه به ذهن دیگران است. درس او از صورت تحکم و فضل فروشی خارج می گردد، و به صورت هدایت و بحث و تعقل در خواهند آمد. همراه با شاگردان برای رسیدن به یک هدف مشترک، و در عین حال مقدس، تلاش       می کند که تعلیم علم حقیقی و شناسایی حقیقت اشیا و درنتیجه همراهی با کاروان جهان به سوی رضای خداوند رحمن است. معلم مسلمان در رفع مشکلات و تأمین نیازهای علمی ایشان، خود را  صاحب رسالت می شناسد، و در پرورش خلاقیت آنان می کوشد. معلم مسلمان، کار تدریس یا به عبارتی دیگر امر تعلیم و تربیت را جدی تلقی می کند و صادقانه در راه شکوفایی ذهن دانش اندوزان و انتقال مطالب موجود در ذهن خود به ذهن ایشان   می کوشد و صمیمانه خدمات تخصص خود را در اختیارشان  می گذارد. به دانش پژوهان،آزاد اندیشی و بحث و فحص می آموزد و بدایشان دروغ نمی گوید و مسخ حقایق نمی کند یعنی معلم راست می گوید و« وَلاَ تَقْفُ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ» (اسرا /۳۶)

[ از چیزی دنباله روی نکن که از آن نا آگاهی] را همیشه مدنظر می داند.

چرا که خویشتن را مسؤل در برابر کردار وگفتار و رفتار خود می داند. گذشته از این متوجه است که تربیت الهی، سازگار با فطرت آدمی است، و لذا او به عنوان معلم مسلمان با فطرت ها ناسازگاری نمی کند. معلم مسلمان می داند نوجوان جملگی و جوانان اغلب در سایه هایی از عمر زندگی می کنند که تقلیدگرند و معلم  در چشمان آنان، انسان نمونه ای است چشمانشان را به رفتار و کردار او می دوزند، و دریچه ی گوشهایشان را به سوی گفتار او می گشایند هرچه او بخواهد می خواهند و هرچه او بپسندد  می پسندند و هرچه او بخواهد و نپسندد، نمی خواهند و  نمی پسندند… خلاصه معلم الگو است و باید خود را شایسته ی این جایگاه آرمانی بسازد.

 

 

 

حقوق معلم در آینه فرمایشات حضرت سجاد (ع):

 
 
 حضرت سجاد (ع) در فرمایشات خود سفارش بسیاری در حفظ حقوق معلم از سوی شاگردان دارند        و می فرماید:� حق کسی که عهده دار تعلیم توست آن است که او را بزرگ شماری و مجلس او را سنگین بداری و نیکو به وی گوش فرا دهی و روی خود را بر او کنی و با او بلند سخن نگویی و کسی را که از او چیزی        می پرسد تو پاسخ ندهی و بگذاری که خود او پاسخ گو باشد و در مجلس او با هیچ کس به صحبت ننشینی و در محضر او بدگویی از کسی نکنی و اگر از او در نزد تو بدگویی شد از او دفاع کنی و عیب پوشش باشی و فضایل و مناقب او را آشکار کنی و با دشمنش همنشینی نکنی و با دوستش دشمنی نورزی؛ پس چون چنین کردی، فرشتگان خدای تعالی به سود تو گواهی خواهند داد که مقصد و مقصود تو از او و فرا گرفتن دانش او فقط برای خدا بوده نه به خاطر مردم.
 
 

معلّمی برتر از شهادت

 

 حضرت امام جعفر صادق (ع) می فرمایند: هنگامی که روز قیامت شود، خداوند تمام انسان ها را جمع می کند و چون ترازوی اعمال نهاده شد و خون شهیدان را با مرکب قلم عالمان و معلمان بسنجند، ارزش مرکب آنان بر خون شهیدان فزونی خواهد داشت . این ارزش بدان جهت است که شهیدان در سایه علم و تربیت معلمان  و تعلیم شایسته آنان به خدا راه یافته و لیاقت شهادت نصیبشان شده است.

 

لزوم دلسوزی معلم نسبت به شاگرد

 

 مرحوم شهید ثانی در مورد لزوم دلسوزی معلم نسبت به شاگرد می نویسد: معلم باید درباره شاگردان، خواهان اموری باشد که نسبت به آنها، در خود احساس علاقه و دوستی کند. و از هرگونه شر و بدی که برای خویش    نمی پسندد برای شاگردانش نیز نپسندد؛ زیرا این گونه دلسوزی و برابر اندیشی نسبت به شاگردان، حاکی از کمالِ ایمانِ معلم و حُسن رفتار و برادری، نمایانگر روح تعاون و همبستگی معلم نسبت به آنان می باشد.
 
 

سخنان زیبا درباره معلم

 

پیام  : تو یک معلمی شریف و پاک و بی ریا… و غرض از کلامی پر از گل و آیینه و شبنم، تقدیم هزاران هزارگوهر سپاس و احساس به مهربانی وگرهگشائی دستان سپید و امتداد نگاه سبزتان است و این لوح بهانه ای برای تقدیر و تشکر از مقام والا و با ارزش شماست

پیام  : معلم مهربانم : با کدامین واژه ستایشت کنم چه بگویم که شایسته محبت تو باشم تو مرا با زندگی آشنا کردی تو به من بهتر زیستن را آموختی پس بدان تا ابد و برای همیشه دوستت دارم

پیام  : وقتی به کلاس قدم می‏گذارد، بهار با نسیم نفس‏هایش می‏شکفد و گل و لبخند و زمزمه، فضا را پر می‏کند. با او آسمان می‏بارد، چشمه می‏جوشد، نسیم می‏وزد و آفتاب سفره مهربان خویش را می‏گشاید. از خانه تا مدرسه، با هر گام، بهشت نزدیک‏تر می‏شود. نگاهش خانه مهربانی است و قلبش مهربان‏تر از آب. دل‏ها را به طراوت و پاکی و پاکیزگی می‏خواند. دست‏های گرم و صمیمی‏اش، مشق عشق می‏نویسد. سرانگشت او افق‏های روشن فردا را نشان می‏دهد واشاراتش، آن سوی پرده‏های خاک و ملکوت پاک خدا را. وسعت شفاف قلب‏ها، قلمرو اوست و کشتزار جان دانش‏آموزان تفرّجگاه خرمی او. ===== و در آخر روزت مبارک باد =====

پیام  : با عرض سلام زیباترین جملات در مورد هفته معلم م: معرفت ع: عدالت ل: لیاقت م: محبت ای که بامحبت خود معرفت را به ما آموختی و با عدالتت راه سعادت را به ما نشان دادی انصافا لیاقت تو همه مهربانی هاست سر بلندی؛ پایداری؛ سلامتی و عاقبت بخیری برایت آرزومندم

پیام  : روزها میگذرد و یاد و نامت در سایه سایه ی ذهن و جانم باقی ست وجودت و همه ی آرامش و فداکاری ات در پیکره ی وجودم نقشی جاودان بسته و امروز روز توست گرچه همه روزها از برای نفسهایت گل باران است. این تحفه ناقابل را از من پذیرا باش.

پیام  : روزتان مبارکباد قدردانی از معلم ٬تجلیل از باغبانیست که هرصبح با سبدی از صمیمیت وارد کلاس میشود و فردا را بر شاخه قلبها پیوند می زند.هدف و مقصد آفرینش را تبیین کرده و سلامتی جامعه را تضمین می کند.این هفته و روز گرامی به شما معلمینی که چونان شمع میسوزید و محفل جانها را بر می افروزید٬ تبریک میگویم

پیام  : روزتان مبارکباد . قدردانی از معلم ٬تجلیل از باغبانیست که هرصبح با سبدی از صمیمیت وارد کلاس میشود و فردا را بر شاخه قلبها پیوند می زند.هدف و مقصد آفرینش را تبیین کرده و سلامتی جامعه را تضمین می کند.این هفته و روز گرامی به شما معلمینی که چونان شمع میسوزید و محفل جانها را بر می افروزید٬ تبریک میگویم. از صمیم قلب دوستت دارم و همیشه و هر لحظه به یادتان هستم و انشا الله هر کجا باشید سلامت ، خوش و خرم باشید و از زحماتی که شما برای من کشیده ای در طول مدرسه متشکرم و همیشه یاد خودتان و کارهایی که برای من کرده ای هستم ..

پیام  : خاک پای استاد شدن در نزد ما یک آرزو است گر استاد قابل بداند جان من تقدیم اوست استاد گرامی اولین دعای من همیشه آرزوی سلامتی و خوشبختی برای شماست

پیام  : معلم سخنش تعلیم و رفتارش تربیت است

پیام  : عارفان علم عاشق می شوند بهترین مردم معلم می شوند عشق با دانش ممتم می شود هر که عاشق شد معلم می شود

پیام  : چه بد کردند که معلم را به شمع تشبیع کردند ،چون شمع را می سازند تا بسوزد ولی معلم می سوزد تا بسازد. روز معلم را به شما استاد گرامی تبریک می گویم

پیام  : ای که دستان پر مهرت الفبای زندگی را از دل گنبد نیلگون الهی بر سر ما فرود می آورد و ای سمبل نقره فام دانش که الفبای زندگی را با دستان مهربانت در کالبد ما میدمی تا به عمق و ژرفای آیات معرفت دست یابیم . ای که ابر ها صلابت و شکوهت را بر دل آسمان حک کرده اند و نوای ایثارت در دل ستارگان طنین می اندازد تا آن زمان که نهالهای دانش میشکفند و به درختان بارور علم تبدیل میشوند تا هنگامیکه بلبلان نوای دانش می سرایند همواره دستانت تجلی گر نور پاک الهی و قلب پر مهرت جایگاه عشق الهی است. بر دستان شمس گونه ات بوسه میزنم

پیام  : قال علی (ع): من علمنی حرفاً فقد صیرنی عبداً (درختان زنده اند چون می بخشند. و اگرنبخشند،خود را هلاک کرده اند.) حیات معنوی معلم در بذل و بخشش است. حیات شمع در سوختن است.چون نسوزد مرده ای بیش نیست

پیام  : عطر دل انگیز نیمه اردیبهشت ماه، شمیم دل نواز روز و هفته ای ن افتخار می کنم که خود امروز به عنوان معلم در خدمت تربیت نسل بعدی ایران سرافراز می باشم

 

https://starino.ir/teacher

معلم

 

معلم، معمار قلب هاست

معلمی شغل نیست، عشق است

در هر کسب و کاری، رویای تو این است که روزی جلوتر از دیگران باشی.
اما رویای یک معلم، این است که دیگران روزی جلو‌تر از او باشند.

 

آرزویم این است که روزی معلم بشوم.

نه اینکه خودم بگویم که اطلاق عنوان به خود، ساده است.

اینکه وقتی نبودم، بگویند: معلم بود.
بدون یک کلمه بیشتر یا کمتر.

 

0/5 (0 Reviews)

دسته های بلاگ

نظرات ارزشمند خود را به اشتراک بگذارید